یعنی چه
«تمر شیرین» ترکیبی وصفی است؛ واژه «تَمر» در زبان عربی به معنای خرما (بهویژه خرمای خشک و رسیده) است و معنای لغوی ترکیب، «خرمای شیرین» یا «خرمای رسیده و شیرین» میشود. با این حال، در بازار و اصطلاحات گیاهشناسی امروز، این نام به واریته یا ارقامی از میوهٔ «تمر هندی» (Tamarind) اشاره دارد که برخلاف نوع رایج و ترش آن، حاوی قند بالایی بوده و طعمی کاملاً شیرین یا ملس مایل به شیرین دارد.
تلفظ
این کلمه ترکیبی از واژهٔ عربی «تَمْر» (با فتح تاء و سکون میم) به همراه صفت فارسی «شیرین» است که با کسرهٔ اضافه به یکدیگر متصل میشوند.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ عبارت «تمر شیرین» دقیقاً ۸ حرف دارد.
به انگلیسی
بسته به اینکه منظور خرمای شیرین باشد یا واریتهٔ شیرین تمر هندی، از واژگان فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای توصیف این طعم و ترکیب از صفت «حلو» به معنای شیرین استفاده میکنند.
به فارسی
برگردان و معادلهای مستقیم فارسی این ترکیب شامل «خرمای شیرین»، «رطب شیرین» (در حالت تازگی) و «خرمای رسیده» است.
نماد چیست
واژه تمر (خرما) در فرهنگ خاورمیانه و اسلامی، نماد برکت، باروری، پایداری، رزق حلال و شیرینی ایمان است. همچنین در ادبیات به عنوان نماد کامروایی و لذت طبیعی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل تمر شیرین
عبارت «تمر شیرین» یک مدخل مستقل و ثبتشده در واژهنامههای شاخص فارسی مانند دهخدا، معین یا عمید نیست؛ بلکه یک ترکیب وصفیِ عربی-فارسی است. جزء اول آن یعنی «تَمر» ریشه در زبانهای سامی و عربی دارد و به معنای خرماست، و جزء دوم آن یعنی «شیرین» واژهای اصیل از فارسی میانه است. از این رو، ترکیب فوق در درجهٔ اول به معنی خرمای رسیده و شیرین کاربرد دارد.
علاوه بر معنای لغوی، این اصطلاح امروزه در بازار تجاری و گیاهشناسی مصطلح شده و به ارقام خاصی از میوهٔ «تمر هندی» اشاره دارد که برخلاف انواع ترش و سنتی آن، قند بالایی دارند و به صورت تازه یا فرآوریشده مصرف میشوند.
این ترکیب به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم همارز و مشتقات کلمه خرما (مانند رطب و نخل) بارها در آیات قرآنی ذکر شدهاند و در فرهنگ اسلامی نیز این میوه همواره نماد برکت، سلامتی و روزی پاکیزه به شمار میرود.