یعنی چه
واژه «زردویی» در ادبیات و زبان عامیانه معمولاً صورت مخفف یا اشتباه املایی واژه «زردرویی» است که به حالت پریدگی رنگ صورت بر اثر بیماری، ترس یا خستگی اشاره دارد. در مفهوم مجازی، این کلمه بیانگر حالت شرمساری، خجلت و سرافکندگی در برابر دیگران است. همچنین این واژه به عنوان اسم خاص، نام یکی از طوایف کهن و روستایی باستانی و پلکانی در منطقه اورامانات (پاوه) در استان کرمانشاه است.
تلفظ
در صورتی که منظور واژه ادبی و کنایی آن باشد، به صورت «زردرویی» (zard-rū-yī) تلفظ میشود. در صورتی که اشاره به نام طایفه و منطقه جغرافیایی در کرمانشاه داشته باشد، تلفظ آن به صورت «زَردوئی» (zardū-ī) خواهد بود.
در جدول
در معماها و جدولهای کلمات متقاطع، اگر طراح کلمه ۶ حرفی «زردویی» را مد نظر داشته باشد، پاسخ خود کلمه است. بسته به نوع راهنمای جدول، کلمات هممعنی مانند «زردرویی» (۷ حرف) یا «شرمندگی» (۸ حرف) نیز میتوانند مد نظر باشند.
به انگلیسی
با توجه به معانی متعدد فرضی، معادلهای انگلیسی متفاوتی برای آن وجود دارد؛ برای حالت ظاهری صورت از Paleness، برای مفهوم کنایی و اخلاقی از Shame، و برای بیماری جسمی از واژه پزشکی Jaundice استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن مفهوم پریدگی رنگ صورت از ترکیب «صفار الوجه» استفاده میشود و برای اشاره به حالت روحی و کنایی آن (شرمندگی)، واژههایی نظیر «الخجل» یا «الانفعال» به کار میروند.
به فارسی
برابرهای دقیق این واژه در زبان فارسی معیار، بسته به بافت متن، کلماتی چون شرمندگی، خجلت، انفعال، رسوایی، سرافکندگی و در معنای ظاهری، رنگپریدگی و بیرمقی هستند.
نماد چیست
این اصطلاح در ادبیات کلاسیک فارسی (برگرفته از واژه زردرویی) نمادی از رسوایی، عشق جانسوز، ترس، شکست و به ویژه شرمساری در برابر معشوق یا دیگران است؛ همانطور که در شعر سعدی آمده است: «شراب از پی سرخرویی خورند / وز او عاقبت زردرویی برند» که زردرویی را در مقابل سرخرویی (نماد سربلندی) قرار داده است.
جمعبندی و توضیح کامل زردویی
واژه «زردویی» در لغتنامههای معتبر زبان فارسی به عنوان یک مدخل مستقلِ معنایی و استاندارد ثبت نشده است. این کلمه در واقع دو کاربرد کاملاً متمایز دارد؛ نخست به عنوان یک اشتباه رایج نوشتاری یا تلفظ عامیانه از واژه ترکیبی و ادبی «زردرویی» به کار میرود که دلالت بر رنگپریدگی چهره ناشی از ترس و بیماری، و یا مجازاً حس شرمندگی و خجالت دارد.
کاربرد دوم آن به عنوان یک اسم خاص است. «زَردوئی» نام یکی از طوایف اصیل کرد و همچنین نام روستایی تاریخی، پلکانی و گردشگری در بخش باینگان شهرستان پاوه واقع در استان کرمانشاه است که قدمت کهنی دارد.
بنابراین هنگام مواجهه با این واژه در متون یا جدول کلمات، باید با توجه به بافتار عبارت مشخص کرد که منظور وجه کنایی و ادبی آن (شرمندگی و خجلت) است یا اسم خاص جغرافیایی مربوط به غرب کشور.