یعنی چه
در فیزیولوژی اعصاب و زیستشناسی سلولی، به پدیدهای که در آن پتانسیل الکتریکی غشای سلول (بهویژه نورونها) نسبت به حالت استراحت منفیتر میشود، بیشقطبش یا hyperpolarization میگویند. این فرایند با خروج یونهای پتاسیم یا ورود یونهای کلر رخ میدهد و باعث میشود که سلول برای تولید پتانسیل عمل جدید به تحریک قویتری نیاز داشته باشد، در نتیجه فعالیت سلول سرکوب میشود.
تلفظ
این واژه از ترکیب پیشوند فارسی «بیش» و اسم مصدر «قطبش» (قُطْب + پسوند مصدرساز «ـِ ش») ساخته شده است و به صورت روان و پشتسرهم تلفظ میشود.
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، پاسخ این مدخل دقیقاً ۷ حرف دارد. همچنین ممکن است به عنوان معادل واژههایی چون بیشقطبیدگی یا فراقتبیدگی نیز بکار رود.
به انگلیسی
این واژه در متون علمی و زیستشناسی انگلیسی به معنای افزایش قطبیدگی منفی غشای سلول استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن مفهوم شدت گرفتن قطبش یا فراتر رفتن آن از حد نرمال، از ترکیب فرط الاستقطاب استفاده میکنند.
به فارسی
این اصطلاح مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که به جای واژه بیگانه هایپرپولاریزاسیون وضع شده و معادلهای روان دیگر آن بیشقطبیدگی و فراقطبیدگی هستند.
نماد چیست
بیشقطبش نماد فرمولی یا ریاضی منحصربهفردی ندارد؛ اما در نمودارهای پتانسیل عمل زیستی، با بخش افت منحنی به زیر خط ولتاژ استراحت غشا (که معمولاً کمتر از -70 mV است) مشخص و نمایش داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بیش قطبش
واژهٔ «بیشقطبش» یک اصطلاح تخصصی و مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی در حوزهٔ زیستشناسی سلولی و فیزیولوژی اعصاب است. این پدیده زمانی رخ میدهد که پتانسیل الکتریکی غشای سلول (بهویژه سلولهای عصبی یا نورونها) نسبت به حالت استراحت آن منفیتر شود. فرآیند مذکور جریان تحریک سلول را سختتر کرده و پتانسیل عمل را سرکوب میکند.
این واژه از ترکیب پیشوند فارسی «بیش» و اسم مصدر «قطبش» ساخته شده و ساختاری کاملاً نوپدید و علمی دارد. در بازیها و جداول کلمات متقاطع، این کلمه دقیقاً ۷ حرف دارد و به عنوان معادل رسمی اصطلاح انگلیسی Hyperpolarization شناخته میشود.