یعنی چه
واژه «جماجم» جمع مکسر کلمه «جمجمه» است و در اصل به معنی استخوانهای سر یا کاسههای سر انسان و حیوان میباشد. در زبان عربی قدیم، این واژه به صورت کنایی و استعاری برای اشاره به بزرگان، رؤسا و قبایل بزرگ و شریف (جماجم العرب) نیز به کار میرفته است. همچنین در گذشته به کاسهها یا پیمانههای ساخته شده از چوب نیز جماجم میگفتند.
تلفظ
این کلمه به صورت فَتجه بر روی جیم اول، الف مدی، جیم دوم با کسره و میم ساکن یعنی جَماجِم (jamājim) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «جمجمهها» یا «جمع جمجمه»، واژه ۵ حرفی «جماجم» است.
به انگلیسی
معادل اصلی کلمه جماجم در زبان انگلیسی کلمه Skulls (شکل جمع skull) و در اصطلاحات علمی و پزشکی Crania (شکل جمع cranium) است.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است؛ در این زبان «جَماجِم» به عنوان جمع تکسیر برای واژه «جُمْجُمَة» به کار میرود.
به فارسی
برگردان و معادلهای دقیق فارسی این کلمه، «جمجمهها»، «کاسههای سر» و «کلهها» هستند.
نماد چیست
واژه جماجم در متون کهن و تاریخی نمادی از مرگ، فانی بودن دنیا و بقایای کشتگان در میدان نبرد است (مانند واقعه تاریخی جنگ دیرالجماجم). همزمان در بعضی متون عرفانی و ادبی، به دلیل در بر گرفتن مغز، به عنوان نماد و سرای اندیشه، عقل و تفکر نیز به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل جماجم
واژه «جماجم» یک واژه کهن و فصیح با ریشه عربی (ج-م-ج-م) است که به زبان فارسی نیز وارد شده است. این کلمه جمع مکسر «جمجمه» بوده و در معنای حقیقی به استخوانها و کاسههای سر اشاره دارد. کاربرد این واژه در زبان فارسی بیشتر جنبه علمی، پزشکی و گاه ادبی دارد، در حالی که در زبان عربی متون کهن، علاوه بر معنای ظاهری، به عنوان کنایه از بزرگان و قبایل اصلی و شریف نیز استفاده میشده است.
شایان ذکر است که این کلمه یا مفرد آن به طور مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما در تاریخ صدر اسلام، نام جنگی معروف به نام «دیرالجماجم» به چشم میخورد. در فرهنگ و ادبیات، جماجم غالباً تداعیکننده مفاهیمی همچون مرگ، گذر زمان، میدانهای نبرد تاریخی و در مواردی جایگاه تفکر و اندیشه است.