یعنی چه
این عبارت به داستانها و تمثیلهای اساطیری و عرفانی اشاره دارد که در آن سیمرغ (نماد حق و کمال) در کوه قاف (مرز جهان مادی و معنا) مسکن دارد و مرغان برای رسیدن به او سفر پرفراز و نشیبی را آغاز میکنند.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت مضاف و مضافالیه و عطف است: dāstān-e sīmorġ va kōh-e qāf
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول ۱۸ حرف دارد که به روایت عرفانی عطار یا اساطیر کهن ایرانی اشاره میکند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم از واژگان اساطیری معادل استفاده میشود.
به عربی
در ادبیات عربی، سیمرغ گاهی به «العنقاء» ترجمه میشود و این مفهوم را انتقال میدهد.
به فارسی
این ترکیب از واژگان اصیل و کهن فارسی و معرب تشکیل شده و معادل مستقیم دیگری در فارسی ندارد، بلکه به عنوان یک عنوان کتاب یا مفهوم تمثیلی شناخته میشود.
در قرآن
نام سیمرغ و داستان کوه قاف در قرآن وجود ندارد؛ تنها در تفاسیر اشاری و صوفیانه، حرف مقطعه «ق» در ابتدای سوره قاف را به طور نمادین به کوه قاف یا قاف قربت پیوند دادهاند که تفسیر قطعی نیست.
نماد چیست
سیمرغ نماد ذات حق، خدا و انسان کامل است؛ کوه قاف نماد منزلگاه مقصود و مرز میان جهان مادی و معنوی است؛ و کل داستان نماد سفر انسان از جهل به معرفت و تجلی وحدت وجود است.
جمعبندی و توضیح کامل داستان سیمرغ و کوه قاف
عبارت «داستان سیمرغ و کوه قاف» فراتر از یک واژه ساده، یک منظومه فکری و تمثیل کلیدی در عرفان و اساطیر ایران است. این مفهوم ریشه در فرهنگ پیش از اسلام داشته و بعدها در دوران اسلامی، بهویژه در شاهکار «منطقالطیر» عطار نیشابوری، اوج تجلی عرفانی خود را یافته است. در این داستان، پرندگان برای یافتن پادشاه خود راهی کوه دستنیافتنی قاف میشوند و پس از عبور از هفت وادی سخت، درمییابند که سیمرغِ مقصود، چیزی جز خودِ واقعی آنها (سی مرغ غرق در حقیقت) نیست.
کوه قاف در این روایت نماد دورترین نقطه عالم و مرز میان جهان مادی (گیتی) و جهان معنوی (مینو) است که صعود به آن نیازمند تزکیه نفس است. سیمرغ نیز رمز خرد برتر، حقیقت کامل جهان و ذات حقتعالی است. این داستان به زیباترین شکل ممکن، فرآیند خودشناسی و سیر و سلوک انسان را برای رهایی از بند مادیات و رسیدن به مقام وحدت و کمال به تصویر میکشد.