یعنی چه
این عبارت از دو واژهٔ عربی «شَعْر» به معنای مو و «ذَقَن» به معنای چانه تشکیل شده است و در مجموع به موهایی که بر روی چانه میروید (ریش) اشاره دارد.
تلفظ
در زبان عربی به صورت ترکیبی «شَعْرُ الذَّقَن» تلفظ میشود و در خوانش فارسی معمولاً به صورت «شَعْر وِ ذَقَنْ» با سکون عین و فتح ذال و قاف ادا میگردد.
در جدول
در دستهبندی کلمات متقاطع و طراحان جدول، عبارت «شعر وذقن» به عنوان یک پاسخ اصطلاحی هفت حرفی برای راهنمای «موی چانه» یا «ریش» استفاده میشود.
به انگلیسی
برای اشاره به کل ریش از واژهٔ Beard و برای اشارهٔ دقیق به موی روییده بر بخش چانه از ترکیب Chin hair استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فصیح، دقیقاً از ترکیب اضافی «شعر الذقن» برای موی چانه استفاده میشود، در حالی که واژهٔ «لحیة» معنای عمومیتر ریش را پوشش میدهد.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان این عبارت در زبان فارسی، کلماتی نظیر «ریش»، «محاسن» و در تعابیر ادبی و کهن «زنخمو» (موی روییده بر زنخدان یا همان چانه) هستند.
در قرآن
خودِ عبارت ترکیبی «شعر وذقن» در متن قرآن وجود ندارد؛ با این حال، ریشه و صورت جمع واژهٔ ذقن یعنی «الأذقان» (چانهها) سه مرتبه در آیاتی نظیر ۱۰۷ و ۱۰۹ سوره اسراء (افتادن بر چانهها هنگام سجده و گریه) و آیه ۸ سوره یس به کار رفته است.
نماد چیست
در فرهنگ سنتی، شرقی و اسلامی، داشتن موی چانه و محاسن کنایه و نمادی از رسیدن به سن بلوغ، وقار، دانایی، پختگی و همچنین پایبندی به سنتها و ارزشهای اجتماعی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل شعر وذقن
عبارت «شعر وذقن» یک ترکیب واژگانی وامگرفته از زبان عربی است که از دو جزء «شَعر» به معنای مو و «ذَقَن» به معنای چانه یا زنخدان تشکیل شده است. این اصطلاح در ادبیات کهن و متون لغوی قدیمی کاربرد داشته و به طور دقیق به معنای موی چانه یا همان ریش و محاسن مردان است. در لغتنامههای فارسی مانند دهخدا نیز اشاره شده که خود واژهٔ ذقن احتمالاً صورت معرب واژهٔ فارسی «زنخ» است.
اگرچه این عبارت در گفتار روزمرهٔ فارسی معیار معاصر چندان رایج نیست، اما به دلیل ساختار خاص و تعداد حروفش (۷ حرف)، گاهی در طرح سؤالات مسابقات و جدولهای کلمات متقاطع به عنوان معادل ریش مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین جزء دوم آن یعنی ذقن، در قرآن کریم به صورت جمع (اذقان) به عنوان نمادی از تسلیم، خضوع و فروتنی در برابر کلام الهی یاد شده است.