یعنی چه
مرعة واژهای با ریشه عربی است که در لغتنامهها دو معنی کاملاً متفاوت برای آن ذکر شده است: نخست نوعی پرنده کوچک، حلالگوشت و مرطوبزار نشین از خانواده یلوه، و دوم به معنی چربی، پیه و روغن.
تلفظ
این کلمه در متون و لغتنامههای کهن عمدتاً به صورت مُرَعَة (با ضمه م و فتح ر و ع) یا مَرْعَة تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمه «مرعة» یک پاسخ ۴ حرفی است که معمولاً با راهنمای «پرنده بارانخواه» یا «چربی و دنبه» از طراحان پرسش میشود.
به انگلیسی
در ترجمه انگلیسی، اگر منظور پرنده باشد از واژههای Crake یا Rail استفاده میشود و اگر منظور چربی باشد واژههای Fat، Grease یا Tallow معادل آن هستند.
به عربی
در عربی معیار، المُرَعَة نام علمی دستهای از پرندگان خانواده یلوه است. همچنین برای معنای دوم آن، واژههای شحم و دهن به عنوان مترادف به کار میروند.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این کلمه با توجه به بافت متن، شامل «یلوه» یا «آبچلیک مردابی» (در پرندهشناسی) و «پیه»، «دنبه» یا «چربی» (در پزشکی قدیم) است.
در قرآن
خود واژه «مرعة» در قرآن کریم به کار نرفته است. البته واژه مشابه «مَرْعَى» به معنی مرتع و چراگاه در قرآن وجود دارد که نباید با مرعة اشتباه گرفته شود.
نماد چیست
در ادبیات سنتی، این پرنده را نماد بارانخواهی میدانستند، چرا که باور داشتند تنها هنگام باران از لانه خود خارج میشود. در معنای چربی نیز میتواند نماد نرمی، روانشدن یا وفور نعمت باشد.
جمعبندی و توضیح کامل مرعة
واژه «مرعة» (مُرَعه) یک واژه وامگرفته شده از زبان عربی در لغتنامههای فارسی است که ماهیتی دوگانه دارد. در بخش پرندهشناسی کهن، این کلمه به پرندهای کوچک، حلالگوشت و ساکن علفزارهای مرطوب اطلاق میشده که امروزه در زیستشناسی به نام «یلوه» یا «آبچلیک مردابی» شناخته میشود. به دلیل وابستگی زیستگاه این پرنده به رطوبت، در فرهنگ عامه و ادبیات سنتی باور بر این بود که جز در هنگام باران از لانه بیرون نمیآید و به همین دلیل نمادی از بارانخواهی به شمار میرفت.
در کاربرد دوم و کاملاً متمایز، این واژه در متون کهن پزشکی و لغوی به معنای چربی، پیه و دنبه به کار رفته است. هنگام بررسی این واژه باید دقت داشت که با کلمات مشابهی مثل مَرْعَى (چراگاه)، مَزرعه، مَرأة (زن) یا مِرآة (آینه) اشتباه نشود. این کلمه در متن قرآن کریم نیز کاربردی ندارد.