یعنی چه
«عماره ٔ یمنی» اصطلاح لغوی نیست، بلکه نام یک شخصیت تاریخی برجسته (۵۱۵ - ۵۶۹ قمری) است که به عنوان فقیه شافعی، مورخ، ادیب و شاعر شناخته میشود. او اصالتاً اهل یمن بود اما بعدها به مصر رفت و به خلافت فاطمیان پیوست.
تلفظ
تلفظ صحیح بخش اول این اسم خاص به صورت عُمارَة (Umarah) با ضمه روی حرف عین است و یمنی نیز به سکونت و اصالت او اشاره دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان مورخ و شاعر قرن ششم یا نویسنده کتاب تاریخ الیمن، دقیقاً برابر با «عماره ٔ یمنی» (با احتساب فاصله و همزه) است.
به انگلیسی
در متون تاریخی، مستندات و دانشنامههای بینالمللی انگلیسیزبان، نام این شخصیت به این صورت نگاشته میشود.
به عربی
در منابع و کتب تاریخ اسلام، از او با نام کامل عمارة بن علي الحكمي المذحجي یا عمارة اليمني یاد شده است.
به فارسی
این عبارت یک اسم خاص عربی است و معادل ترجمهای مستقیم در زبان فارسی ندارد، بلکه در فارسی نیز عینا به عنوان نام این شاعر و مورخ به کار میرود.
در قرآن
ترکیب «عماره ٔ یمنی» به عنوان اسم خاص در قرآن وجود ندارد. با این حال، ریشه ثلاثی مجرد بخش اول نام او (ع م ر) در قالب کلماتی مانند «عِمَارَةَ» (در آیه ۱۹ سوره توبه به معنی آباد کردن) در قرآن کریم به کار رفته است.
نماد چیست
او در تاریخ ادبیات و سیاست اسلام، نماد شاعری وفادار به ولینعمتان خود (خلفای فاطمی) به شمار میرود؛ کسی که با وجود مذهب سنی، پس از سقوط فاطمیان علیه صلاحالدین ایوبی دست به توطئه زد و در نهایت مصلوب و اعدام شد.
جمعبندی و توضیح کامل عماره ٔ یمنی
نجمالدین ابومحمد عماره بن علی حکمی یمنی، معروف به عماره ٔ یمنی، یکی از چهرههای برجسته علمی و ادبی قرن ششم هجری است. او که اصالتاً اهل یمن بود، به دلیل سفرهای علمی و سیاسیاش و به ویژه پیوند عمیقش با دربار خلافت فاطمیان در مصر، جایگاه ویژهای در تاریخ یافت. معروفترین اثر مکتوب او کتاب «تاریخ الیمن» نام دارد که از قدیمیترین منابع درباره تاریخ صدر اسلام در منطقه یمن است.
سرنوشت عماره با دگرگونیهای سیاسی مصر گره خورد. پس از سرنگونی خلافت فاطمیان توسط صلاحالدین ایوبی، عماره یمنی که به دولت فاطمی وفادار بود، در توطئهای برای براندازی حکومت جدید شرکت کرد. این نقشه فاش شد و صلاحالدین دستور اعدام او را صادر کرد؛ بدین ترتیب او در سال ۵۶۹ قمری به دار آویخته شد و نامش به عنوان نمادی از وفاداری سیاسی و فرجام تلخ آن در تاریخ ثبت گردید.