معنی
نَدَم در اصل یک وامواژهٔ عربی در زبان فارسی است که به حالت روحیِ برخاسته از پشیمانی، تأسف و حسرت شدید نسبت به یک رفتار یا تصمیم اشتباه در گذشته اشاره دارد.
یعنی چه
این کلمه حالتی را توصیف میکند که شخص پس از پی بردن به عواقب منفی یا نادرست بودن عملکرد خود، دچار سرزنش درونی و آرزوی تغییر گذشته میشود.
تلفظ
این واژه به صورت فتح اول و دوم (نَ - دَ - م) تلفظ میشود و خوانش صحیح آن نَدَم است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژهٔ «ندم» به عنوان پاسخ سه حرفی برای پرسشهایی با مضمون پشیمانی، افسوس، حسرت یا تأسف کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، برای بیان مفهوم ندم در انگلیسی از واژگان متفاوتی استفاده میشود که دایرهای از یک افسوس ساده تا ندامت شدید مذهبی را در بر میگیرد.
به عربی
نَدَم خود واژهای عربی از ریشه (ن - د - م) است که در این زبان به طور گسترده برای رساندن مفهوم پشیمانی و بازگشت از خطا به کار میرود.
به فارسی
برابرهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل کلماتی چون پشیمانی، دریغ، اسف و اندوهِ گذشته است که همگی حس سنگینیِ ناشی از اشتباه را بازگو میکنند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و اخلاقی، ندم نماد مادی خاصی ندارد، اما به عنوان نماد بیداری روح، شکستن غرور نفسانی، طهارت باطن با اشک چشم و اولین جرقه برای بازگشت به مسیر درست و توبه شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ندم
واژه ندم یک اصطلاح ریشهدار عاطفی و اخلاقی است که به زیبایی حالت روحی انسانی را پس از ارتکاب خطا توصیف میکند. این کلمه که به معنای پشیمانی عمیق و اندوه بر گذشته است، در متون ادبی، عرفانی و دینی جایگاه ویژهای دارد و به عنوان محرکی برای اصلاح رفتار و بازگشت به پاکی نگریسته میشود.
در فرهنگ اسلامی و قرآنی نیز مشتقات این واژه مانند نادمین، نشاندهنده کسانی است که پس از انجام یک عمل نادرست دچار بیداری وجدان شدهاند. از این رو، ندم فراتر از یک حس منفی ساده، یک ایستگاه معرفتی برای بازنگری در اعمال به شمار میرود.