معنی
این واژه دارای دو لایه معنایی است؛ در اصل و ریشه به معنای هجوم بردن، حمله کردن با خشم و غلبه یافتن به قهر است و در کاربرد امروزی و ادبی به معنای شکوه، وقار، ابهت، مهابت و اقتدارِ همراه با احترام یا ترس به کار میرود.
یعنی چه
سطوت در زبان عامیانه و ادبی یعنی داشتن آنچنان قدرت، صولت و عظمتی که دیگران را تحت تأثیر قرار داده و نوعی ابهت یا ترس آمیخته با احترام در دلها ایجاد کند؛ مانند سطوت پادشاهان یا سطوت شیر.
تلفظ
این کلمه به صورت فتح سین، سکون طاء و فتح واو یعنی [سَطْ.وَت] تلفظ میشود.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، برای راهنمای «ابهت و اقتدار»، کلمه ۴ حرفی «سطوت» یا «صولت» از پاسخهای رایج هستند.
به انگلیسی
بسته به متن و لحن نوشته، واژههای فوق دقیقترین معادلهای انگلیسی برای رساندن مفهوم ابهت و قدرتِ سطوت هستند.
به عربی
واژه سطوت اصالتاً عربی است و در این زبان نیز دقیقاً به معنای غلبه، قدرت، ابهت و حمله شدید کاربرد دارد.
نماد چیست
در فرهنگ ادبی و نمادشناسی، سطوت معمولاً با «شیر» (به عنوان نماد ابهت ملکوتی یا پادشاهی زمین) و «عقاب» (به عنوان مظهر اقتدار در آسمان) تصویر میشود. همچنین در ادبیات سیاسی، شمشیر و تاج مظهر سطوت هستند.
جمعبندی و توضیح کامل سطوت
واژه «سطوت» یک واژه اصیل با ریشه عربی (از ثلاثی مجرد س-ط-و) است که وارد زبان فارسی شده و بار معنایی رسمی، سنگین و ادبی دارد. این واژه در اصلِ لغت به معنای هجوم بردن و با خشم غلبه یافتن است، اما در ادبیات فارسی بیشتر در معنای اسم مصدری یعنی شکوه، وقار، ابهت و حشمتِ همراه با بیم و احترام به کار میرود.
در متون کهن و تاریخنگاریها، این کلمه معمولاً برای توصیف قدرت قاهره فرمانروایان، اقتدار ارتشها یا عظمت نمادهایی چون شیر و عقاب استفاده شده است. جالب اینجاست که ریشه این کلمه یکبار در قرآن کریم در سوره حج به صورت فعل مضارع «یَسْطُونَ» به معنای حمله کردن و دست گشودن با خشم به کار رفته است.
امروزه در جدولهای کلمات متقاطع و آزمونهای ادبیات، سطوت به عنوان مترادف کلماتی چون صولت، شوکت، مهابت و حشمت شناخته میشود و برای توصیف پدیدههایی با عظمت خیرهکننده و رعبآور کاربرد دارد.