یعنی چه
این اصطلاح در لغت به معنای راهها و کشورها است. در تاریخ و جغرافیای اسلامی، به سبک خاصی از کتابهای جغرافیایی اطلاق میشد که به توصیف راهها، شهرها، اقلیمها و قلمروهای مختلف جهان میپرداختند؛ مانند آثار معروف ابنخردادبه و اصطخری.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت مَسالِکُ وَ المَمالِک است که از ترکیب دو واژه جمع عربی همراه با حرف عطف تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان کتاب جغرافیایی کهن یا به معنی راهها و کشورها، خودِ عبارت «مسالک و الممالک» با ۱۳ حرف است.
به انگلیسی
در متون آکادمیک و ترجمههای انگلیسی، این اصطلاح و کتب مربوط به آن را عمدتاً با عنوان Book of Roads and Kingdoms یا Routes and Regions میشناسند.
به عربی
این عبارت اصالتاً عربی است و در زبان مبدأ نیز به همین صورتِ «المسالک والممالک» برای نامگذاری کتب جغرافیا به کار میرود.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این عبارت به فارسی، «راهها و کشورها» یا «طرق و بلاد» است که نشاندهنده جغرافیای توصیفی و مسیرهای ارتباطی است.
در قرآن
ترکیب «مسالک و الممالک» به این صورت در متن قرآن ذکر نشده است. با این حال، ریشههای ثلاثی مجرد آن یعنی (س ل ک) در آیاتی مانند «سُلُکاً» (سوره طه، آیه ۵۳) به معنی راهها، و (م ل ک) در آیاتی مثل «مُلک» (سوره ملک، آیه ۱) به معنی فرمانروایی و پادشاهی به کار رفتهاند.
نماد چیست
این اصطلاح در فرهنگ و تمدن اسلامی نمادی از دانش سفر، نقشهنگاری جهان قدیم، شبکههای تجاری و ارتباطی بینالمللی و شناخت اقالیم گوناگون به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مسالک و الممالک
عبارت «مسالک و الممالک» در اصل یک اصطلاح جغرافیایی-ادبی با ریشه عربی است که به معنای «راهها و کشورها» (یا راهها و سرزمینها) در زبان فارسی رواج یافته است. این اصطلاح فراتر از معنای لغوی، معرف یک سبک اصیل و نظاممند در کتابنویسی جغرافیایی دوران شکوفایی تمدن اسلامی است. دانشمندان بزرگ این دوره با نگارش کتابهایی تحت همین عنوان، به توصیف دقیق راههای مواصلاتی، ایستگاههای تجاری، مسافتها و ویژگیهای اقلیمی و سیاسی شهرها و کشورها میپرداختند.
از جمله مشهورترین این آثار، کتاب ابنخردادبه در قرن سوم هجری و کتاب ابواسحاق اصطخری در قرن چهارم هجری است. اثر اصطخری به دلیل ترسیم دقیق نقشهها و نامگذاری خلیج فارس به عنوان «بحر فارس»، اهمیت تاریخی و اسنادی فوقالعادهای دارد و در حافظه جهانی یونسکو نیز به ثبت رسیده است. این واژه در جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک عبارت ۱۳ حرفی کاربرد دارد.