یعنی چه
این عبارت به معنای کمارزش کردن، تحقیر کردن و از بین بردن عزت، کرامت یا جایگاه اجتماعی و معنوی یک شخص یا یک مفهوم به کار میرود. در متون کهن گاهی به معنای نابود کردن نیز آمده است.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت واو معدوله است؛ یعنی حرف «و» نوشته میشود اما خوانده نمیشود و مانند «خار» تلفظ میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی چون ذلیل کردن، پست کردن یا تحقیر کردن به عنوان پاسخ هممعنی استفاده میشوند.
به انگلیسی
افعال فوق در زبان انگلیسی دقیقترین معادلها برای رساندن مفهوم کاهش مرتبه و ارزش اصطلاحی شخص هستند.
به عربی
در ترجمههای قرآنی و متون عربی، مصادر فوق و افعالی مانند «أذلَّ» و «أهانَ» به عنوان معادل این ترکیب فارسی استفاده میشوند.
به فارسی
واژههای هممعنی و جایگزین در زبان فارسی شامل موهون ساختن، بیمقدار کردن، بیارزش کردن و به ذلت کشاندن هستند. متضاد آن نیز «عزیز گردانیدن» و «گرامی داشتن» است.
نماد چیست
این کلمه یک مفهوم انتزاعی رفتاری است؛ اما در ادبیات فارسی و استعارههای سنتی، «بر خاک نشاندن» یا تعابیری از جنس «خاک» به عنوان نماد بصری و مادی خوار گردانیدن و تحقیر به کار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل خوار گردانیدن
مصدر مرکب «خوار گردانیدن» از واژههای اصیل فارسی است که بخش اول آن یعنی «خوار» ریشه در زبانهای ایرانی باستان و پهلوی دارد و به معنای پست، آسان یا بیارزش است. این اصطلاح در ادبیات اخلاقی، عرفانی و اجتماعی فارسی برای توصیف فرآیند از بین بردن عزت، کرامت و ارزش یک فرد یا یک جریان به کار میرود و مایه سقوط منزلت انسانی قلمداد میشود.
در ترجمههای کهن قرآن کریم مانند ترجمه تفسیر طبری و میبدی، این عبارت دقیقاً به عنوان برگردانِ مفاهیمِ قرآنی برخاسته از ریشههای «ذلّ» و «هون» استفاده شده است؛ برای نمونه عبارت «تُذِلُّ مَنْ تَشاء» در آیه ۲۶ سوره آلعمران به «خوار میگردانی هر که را بخواهی» ترجمه شده که نشاندهنده اصالت و قدمت کاربرد این ترکیب در زبان فارسی است.