یعنی چه
عبارت «ذخر الحسین» ترکیبی اضافی به معنای پسانداز، سرمایه یا مایهٔ اتکای امام حسین (ع) است که در زمان سختی و نیاز به کار میآید. در فرهنگ مذهبی، این واژه نشاندهنده پشتیبان نهایی و نیروی کارآمد برای روز عاشوراست.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «ذُخْرُ الْحُسَیْن» است. واژه «ذُخر» با ضمه روی حرف ذال و سکون روی خاء خوانده میشود.
در جدول
در بازیهای شرح در متن و جدول کلمات متقاطع، پاسخ به پرسش «سرمایه یا اندوخته امام حسین یا نماد حضرت عباس» عبارت ۹ حرفی «ذخر الحسین» است.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی این مفهوم مذهبی و نمادین، واژههای مربوط به سرمایه، پشتیبان یا دارایی ذخیرهشده به کار میروند.
به عربی
این عبارت خود یک ترکیب اضافی عربی است. واژه ذخر از ریشه (ذ خ ر) به معنی اندوختن برای آینده است.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق برای این ترکیب شامل واژههایی چون «اندوخته حسین»، «سرمایه حسین» و «پشتوانه امام حسین (ع)» است.
در قرآن
ترکیب خاص «ذخر الحسین» در متن قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، ریشه عربی آن یعنی (ذ خ ر) در قالب فعل «تَدَّخِرُونَ» در آیه ۴۹ سوره آل عمران به معنای اندوختن در خانهها به کار رفته است.
نماد چیست
این عبارت در ادبیات مذهبی و مداحیهای شیعه، نماد و صفت بارز حضرت قمر بنیهاشم، عباس بن علی (ع) است؛ به این مفهوم که امام علی (ع) او را به عنوان ذخیرهای الهی برای یاری امام حسین (ع) در کربلا پرورش داد.
جمعبندی و توضیح کامل ذخر الحسین
عبارت «ذخر الحسین» از دو واژه عربی «ذخر» به معنای پسانداز و اندوخته برای روز سختی و «الحسین» تشکیل شده است. این ترکیب اگرچه در متون روایی قدیمی و اصیل به عنوان یک اصطلاح ثابت یا حدیث معتبر تاریخی (مثلاً در نبرد صفین) سندیت قطعی ندارد، اما در ادبیات عاشورایی، مجالس عزاداری و زبان حال مداحان جایگاه ویژهای یافته است.
در فرهنگ عامه و مذهبی شیعه، این عبارت به طور خاص به شخصیت حضرت ابوالفضل العباس (ع) اشاره دارد. بر اساس این مفهوم نمادین، حضرت عباس به عنوان سرمایه معنوی و پشتیبان نهایی امام حسین (ع) توصیف میشود که برای روز عاشورا و حمایت از نهضت کربلا ذخیره شده بود. از جنبه لغوی نیز ریشه این کلمه در قرآن کریم برای مفهوم جمعآوری و نگهداری مال استفاده شده است.