یعنی چه
حجر مرجان یک ترکیب عربی-فارسی به معنای «سنگ مرجان» است. مرجان در واقع یک ماده آلی و حاصل از اسکلت آهکی جانوران کوچک دریایی (پلیپ) است که به دلیل سختی، سرخی و قابلیت تراش، از دیرباز در ردیف سنگهای قیمتی و زیورآلات قرار گرفته است.
تلفظ
تلفظ دقیق این ترکیب به صورت «حَجَرِ مَرجان» (حَ جَ رِ مَ رْ ج ا ن) است که از دو واژه حَجَر (سنگ) و مُرجان/مَرجان تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «سنگ مرجان»، واژه ۸ حرفی «حجر مرجان» یا واژههای ۵ حرفی «مرجان» و ۳ حرفی «بُسَّد» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به سنگ مرجان یا مرجان جواهری از واژههای Coral یا Coral stone و برای نوع قیمتی آن از Precious coral استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به این ماده طبیعی «حجر المرجان» یا به طور خلاصه «المرجان» میگویند. همچنین واژه معرب «البُسَّد» نیز در متون کهن عربی به کار رفته است.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و متون کهن ادبی، به مرجان «بُسَّد» میگفتند. ترکیب «حجر مرجان» یک تعبیر توصیفی وارداتی از عربی است که معادل دقیق فارسی آن همان «سنگ مرجانی» یا «مرجان» است.
در قرآن
واژه «مرجان» دو بار در سوره الرحمن آمده است؛ آیه ۲۲ (یَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَالْمَرْجَانُ) در مقام شمارش نعمتهای دریا، و آیه ۵۸ (كَأَنَّهُنَّ الْيَاقُوتُ وَالْمَرْجَانُ) در تشبیه طراوت و زیبایی حوریان بهشتی. در تفاسیر روایی نیز لؤلؤ و مرجان به امام حسن و امام حسین (ع) تأویل شدهاند.
نماد چیست
مرجان در ادبیات نماد سرخی، نفاست و ظرافت آفرینش است. در باورهای عامیانه و سنگدرمانی سنتی، حجر مرجان سرخ را نماد انرژی حیات، آرامشبخش قلب، مایه برکت دریانوردان و محافظی در برابر چشمزخم میدانستند.
جمعبندی و توضیح کامل حجر مرجان
«حجر مرجان» یک ترکیب توصیفی عربی-فارسی متشکل از «حجر» (سنگ) و «مرجان» (بافت آهکی دریایی) است. این واژه به صورت یک کلمه مستقل اصیل در فارسی کاربرد ندارد، بلکه به عنوان نامی برای سنگ زینتی مرجان جواهری به کار میرود که ریشه تاریخی آن به واژگان کهن اکدی و یونانی بازمیگردد.
این واژه در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که در قرآن کریم از آن به عنوان مایه زیبایی و از نعمات ارزشمند الهی یاد شده است. در متون طب سنتی و باورهای تراثی نیز خواص درمانی و ماورایی گوناگونی به این گوهر دریایی نسبت داده شده است.
در بازیها و سرگرمیها مانند جدول کلمات متقاطع، «حجر مرجان» دقیقاً یک پاسخ ۸ حرفی است. همچنین واژههای مترادفی چون «بسد» (واژه پهلوی) و «کورال» نیز در این بخش کاربرد گستردهای دارند.