یعنی چه
این عبارت ترکیبی از دو واژه هممعنا برای تأکید بر اجتماعهای مختلف، تودههای مردم، طوایف و احزاب تشکیل شده است. واژه دسته به بخش یا گروهی از افراد و جماعت به تجمع و اجتماع انسانها اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت فتحه روی دال و سین در واژه اول (دَستِه) و واو عطف، و سپس فتحه روی جیم و میم در واژه دوم (جَماعت) انجام میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند دسته وجماعت، گروه، جمعیت، فرقه و توده به عنوان پاسخهای هممعنا شناخته میشوند.
به انگلیسی
برای رساندن این مفهوم بسته به سیاق متن، از واژگان عمومی گروه یا واژگان تخصصیتر مربوط به تجمعات مذهبی و اجتماعی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژههای متعددی برای اشاره به دستهها و گروههای مختلف انسانی بر اساس عقیده، صنف یا نژاد وجود دارد.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج فارسی این ترکیب شامل کلماتی چون گروه، خیل، زمره، حشم، صنف، باند و اجتماعات انسانی است.
در قرآن
خود واژه دقیق «جماعت» در قرآن نیامده، اما ریشههای آن (مانند جمیعاً یا جَمَعَ) فراوان است. قرآن برای رساندن مفهوم دسته و جماعت از واژگان جایگزین مانند فئة، طائفة، قوم و أمة استفاده کرده است.
نماد چیست
در نمادشناسی فرهنگی و مذهبی، این عبارت نشاندهنده همبستگی اجتماعی، قدرت ناشی از اتحاد و نماز جماعت است. در ادبیات سیاسی نیز گاهی به عنوان نمادی از افکار عمومی یا انبوه خلق تلقینپذیر یاد میشود.
جمعبندی و توضیح کامل دسته وجماعت
عبارت «دسته و جماعت» یک ترکیب تأکیدی در زبان فارسی است که از کنار هم قرار گرفتن دو واژه هممعنا تشکیل شده است. واژه «دسته» ریشهای کاملاً پارسی دارد و از مشتقات دست به همراه پسوند اسمساز است، در حالی که «جماعت» واژهای وامگرفته از ریشه عربی (ج-م-ع) به معنی گردآوردن است. ترکیب این دو واژه در کنار هم برای اشاره به انواع گروهها، جمعیتها، طوایف و اجتماعات انسانی به کار میرود.
این اصطلاح در فرهنگ سنتی و مذهبی نمادی از اتحاد، قدرت جمعی و پیوستگی اجتماعی است. اگرچه خود کلمه جماعت در قرآن به طور مستقیم نیامده، اما ساختارهای همخانواده آن و واژگان مترادفی چون فئه و طایفه به وفور برای توصیف دستههای مختلف انسانها استفاده شدهاند. در کاربردهای مدرن و جدول کلمات نیز این ترکیب به عنوان نمادی از تودههای مردم و اصناف گوناگون شناخته میشود.