یعنی چه
«جام پیمودن» در لغت به معنای پر و خالی کردن یا سرکشیدن پیاله است. در زبان ادبی و اشعار کهن، این اصطلاح کنایه از نوشیدن شراب (حقیقی یا مجازی) و همچنین به دست آوردن یک تجربه کامل از سرنوشت، رنج، یا لذتهای زندگی به شمار میرود.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت «جامی پِیمودَن» (jām peymūdan) است که در آن واژه جام با صدای کشیده و پیمودن با فتحة پ و سکون ی خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کنایه ادبی بسته به تعداد حروف میتواند خود عبارت «جام پیمودن» (۹ حرف) یا تعابیری چون باده نوشیدن و می زدن باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای معادلسازی این اصطلاح شاعرانه، در فضاهای رسمی و ادبی از عباراتی که به خالی کردن یا نوشیدن از جام اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، عبارت «تجرّع الکأس» به معنی پیمودن و سرکشیدن جام و «شرب الکأس» به معنی نوشیدن ظرف نوشیدنی به عنوان معادل به کار میروند.
به فارسی
معادلهای روان و سره فارسی این عبارت شامل اصطلاحاتی چون بادهنوشی، می زدن، قدح کشیدن، جام نوشیدن و سرکشیدن پیاله است که همگی در ادبیات منظوم کاربرد فراوان دارند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و صوفیانه، این عبارت نمادی از نوشیدن می معرفت، تجلی عشق الهی در دل سالک، رهایی از عقل مصلحتاندیش و همچنین تن دادن به خط و پرگار تقدیر و سرنوشت است.
جمعبندی و توضیح کامل جام پیمودن
عبارت «جام پیمودن» یک اصطلاح و کنایهٔ شاعرانه، اصیل و کهن در زبان فارسی است. واژهٔ «پیمودن» در گذشته علاوهبر معنای رایج اندازه گرفتن یا طی کردن مسافت، برای پر و خالی کردن ظرف نیز به کار میرفته است؛ از این رو در این ترکیب، کنایه از خالی کردنِ جام با نوشیدن پیاپی محتوای آن دارد.
این تعبیر در اشعار سبک عراقی و به ویژه در غزلهای حافظ و ادبیات تصوف، کاربردی نمادین و والاتر یافته است. در این سیاق، جام پیمودن دیگر صرفاً یک فعل مادی نیست، بلکه به معنای پذیرش مِی معرفت، سرسپردگی محض به عشق الهی و تجربه کاملِ تقدیر (چه تلخ و چه شیرین) تعبیر میشود.