یعنی چه
بدیههسرا به شاعر یا سخنوری گفته میشود که بدون اندیشه، تأمل و آمادگی پیشین، بر حسب مقتضای مقام و در همان لحظه (فیالمجلس) شعر میگوید یا سخنپردازی میکند.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت [badihe-sarā] است که از ترکیب واژهٔ عربی بدیهه و بن مضارع فارسی سرا ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند بدیههسرا، بداههسرا، مرتجل، فیالبداههگو و چستگوی به عنوان پاسخ برای نشانه «شاعر بدون آمادگی قبلی» استفاده میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای این مفهوم از واژگانی که به خلاقیت و سرایش آنی و بدون تمرین اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح ارتجال برای سخن یا شعری که بدون سابقه و آمادگی و در لحظه سروده شود به کار میرود.
به فارسی
برابرهای فارسی اصیل و واژگان هممعنای آن در ادبیات شامل تعابیری چون بداههگو، زودشعر، درجاگوی و سخنپردازِ بداهه است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، بدیههسرا نماد و مظهر خلاقیت لحظهای، قدرت ذهنی بالا، حافظه قوی، استعداد طبیعی شاعری و الهامگیری آنی در محافل ادبی است.
جمعبندی و توضیح کامل بدیهه سرا
واژه بدیههسرا یک ترکیب ممزوج عربی-فارسی است که از «بدیهه» (به معنی ناگهانی و بدون فکر قبلی) و «سرا» (بن مضارع از مصدر فارسی سرودن) تشکیل شده است. این اصطلاح در ادبیات به شاعران و سخنورانی اطلاق میشود که از چنان طبع روان و قریحه جوشانی برخوردارند که میتوانند بدون نیاز به خلوت، تفکر طولانی یا پیشنویس، در همان لحظه و متناسب با فضا یا چالشی که مطرح میشود، شعری موزون و استوار بسرایند.
در سنت مشاعره و مناظرههای دربارها و محافل ادبی ایران، بدیههسرایی همواره یکی از عالیترین معیارهای سنجش هوش، ذکاوت و تسلط شاعر بر زبان و صنایع ادبی بوده است. این مهارت نمادی از حاضرجوابی و خلاقیت آنی به شمار میرود که تحسین شنوندگان را برمیانگیزد.