یعنی چه
تریاق کوهی در متون طب سنتی و لغتنامهها ترکیب وصفی به معنای پادزهر طبیعی و کوهستانی است. این واژه اصالتاً به گیاه دارویی «مخلصه» (گشنیز کوهی) اطلاق میشود؛ زیرا مصرف آن بدن را از شر سموم جانوران گزنده نجات میداده و مانند یک نوشدارو عمل میکرده است.
تلفظ
این ترکیب از واژه معرب «تِریاق» با کسر تاء و سکون راء، و کلمه فارسی «کوهی» ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۹ حرف دارد. بسته به طراح جدول، ممکن است واژه مخلصه یا پادزهر نیز به عنوان جایگزین مد نظر باشد.
به انگلیسی
برای مفهوم پادزهری آن از Theriac و برای اشاره به گیاه دارویی مخلصه در علم گیاهشناسی از معادلهای علمی آن استفاده میشود.
به عربی
در زبان و طب سنتی عربی، به دلیل ورود واژه از یونانی به عربی، به همین صورت یا با عنوان المخلّصة شناخته میشود.
در قرآن
کلمه تریاق یا ترکیب تریاق کوهی در قرآن کریم وجود ندارد و کاربرد آن صرفاً به متون طب سنتی، ادبیات فارسی و لغتشناسی محدود میشود.
نماد چیست
در باورهای کهن و ادبیات فارسی، تریاق کوهی به دلیل خاصیت نجاتبخشی مسمومان و بیماران، به عنوان نمادی از نوشدارو، راه نجات نهایی و رهایی از رنج و گزند سموم به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل تریاق کوهی
تریاق کوهی یک ترکیب وصفی اصیل در طب سنتی و ادبیات فارسی است که ریشه بخش اول آن (تریاق) به واژه یونانی thēriakē به معنای داروی ضد گزند جانوران بازمیگردد. این واژه پس از ورود به زبان عربی و سپس فارسی، در متون کهن به عنوان پادزهر طبیعی شناخته شد.
در کاربرد دقیقتر طب سنتی، تریاق کوهی نام دیگر گیاه دارویی «مخلصه» یا همان گشنیز کوهی است. علت این نامگذاری، خواص فوقالعاده این گیاه در خنثیسازی سموم بدن، به ویژه زهر افعی و حشرات بوده که فرد را از مرگ خلاص میکرده است. در ادبیات فارسی نیز این واژه استعارهای از نجات، درمان و نوشداروی رهاییبخش است.