یعنی چه
در زبان عربی و ادبیات فارسی، واژه قمرین بر اساس قاعده تغلیب به مجموع خورشید و ماه (شمس و قمر) گفته میشود؛ درست مانند کلمه والدین که به پدر و مادر اشاره دارد.
تثنیه
این کلمه در زبان فارسی با فتح قاف و میم و سکون راء و یاء (قَمَرَین) تلفظ میشود و یک واژه مثنی (دوگانه) است.
در جدول
در سوالات جدول کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «ماه و خورشید» یا «دو جرم نورانی آسمان»، کلمه پنج حرفی «قمرین» یا «نیرین» مد نظر است.
به انگلیسی
در ترجمه متون کهن نجومی یا ادبی، از اصطلاحات فوق برای رساندن مفهوم دو جرم روشناییبخش آسمان استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اصیل، قمرین در حالتهای تصریفی نصب و جر به کار میرود و در حالت رفع به صورت «القمران» نوشته میشود.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این واژه به زبان فارسی، همان ترکیبهای زیبای «مهر و ماه» یا «خورشید و ماه» است که در اشعار کهن کاربرد فراوان دارد.
در قرآن
خود واژه «قمرین» در متن قرآن کریم به چشم نمیخورد؛ با این حال، کلمات مفرد آن یعنی الشَّمْس و الْقَمَر در آیات متعددی (مانند سوره ابراهیم آیه ۳۳) در کنار یکدیگر به عنوان نشانههای تدبیر الهی آمدهاند.
نماد چیست
قمرین در ادبیات، نجوم کهن و عرفان نمادی از مظهر روشناییهای جهان، تضاد و در عین حال تکامل و تعادل هستی (روز و شب، گرما و سرما) به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل قمرین
واژه «قمرین» یک اصطلاح تثنیه عربی است که وارد ادبیات فارسی شده و بر اساس قاعده لغوی «تغلیب»، برای اشاره همزمان به دو جرم بزرگ و نورانی آسمان یعنی «ماه و خورشید» استفاده میشود. این واژه از ریشه سهحرفی (قمر) ساخته شده و ساختاری مشابه کلماتی چون والدین یا نیرین دارد که دو مفهوم مرتبط را در قالب یک واژه دوتایی خلاصه میکنند.
در فرهنگهای لغت معتبر مانند دهخدا، این کلمه مترادف با مهر و ماه یا شمس و قمر دانسته شده است. اگرچه خودِ این لفظ در قرآن مجید نیامده، اما اجزای سازنده آن بارها به عنوان مظهر نظم جهان کنار هم ذکر شدهاند. در بازیهای جدول نیز این کلمه ۵ حرفی، یک پاسخ کلاسیک برای راهنمای ماه و خورشید به شمار میآید.