یعنی چه
توتومری (یا توتومریسم) یک پدیده و اصطلاح تخصصی در علم شیمی آلی است. این واژه به نوعی ایزومری ساختاری اشاره دارد که در آن دو ترکیب با فرمول مولکولی کاملاً یکسان، به دلیل جابهجایی سریع یک اتم (معمولاً هیدروژن) و تغییر جایگاه یک پیوند دوگانه، مدام به یکدیگر تبدیل میشوند و در حالت تعادل شیمیایی قرار دارند؛ مانند تعادل معروف کتو-انول.
تلفظ
این واژه به صورت «توتومِری» (Tautomerism) تلفظ میشود و ریشه در زبان یونانی باستان دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «نوعی ایزومری در شیمی»، «همپاری متحرک» یا واژهای ۷ حرفی با این مفهوم، کلمه «توتومری» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این پدیده Tautomerism و به ساختارهای شرکتکننده در این تعادل Tautomer میگویند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی این واژه به صورت Totomeri یا Totomerizm نگاشته و شناخته میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی مصوب و دقیق این اصطلاح علمی در زبان فارسی «همپاری متحرک» یا «همانپاری متحرک» نام دارد، هرچند در متون دانشگاهی لغت توتومری رایجتر است.
نماد چیست
توتومری نماد گرافیکی یا فرهنگی خاصی در ادبیات ندارد، اما در فرمولها و معادلات شیمی، ساختارهای توتومری را با یک پیکان تعادلی دوطرفه یعنی $\rightleftharpoons$ به یکدیگر متصل میکنند که نشاندهنده تعادل پویای بین آنهاست.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Tautomerism اصالتاً از دو بخش یونانی باستان مشتق شده است: واژه *tautos* به معنی «همان یا یکسان» و واژه *meros* به معنی «بخش، پاره یا سهم». این اصطلاح کاملاً علمی و فرنگی بوده و فاقد ریشه سنتی یا ادبی در زبان فارسی یا عربی کلاسیک است و صرفاً کاربرد تخصصی در آزمایشگاهها و کتابهای شیمی دارد.
جمعبندی و توضیح کامل توتومری
توتومری یک مفهوم کلیدی و تخصصی در شیمی آلی است که به جابهجایی دینامیک و پویای اتمها در درون یک مولکول اشاره دارد. در این پدیده، دو فرم مختلف از یک ماده به دلیل انتقال یک اتم هیدروژن و تغییر پیوندهای اشتراکی، به سرعت به یکدیگر تبدیل میشوند و یک تعادل پایدار را شکل میدهند.
این واژه ریشه در زبان یونانی دارد و در فارسی علمی به «همپاری متحرک» ترجمه شده است. به دلیل ماهیت کاملاً علمی، کاربرد عمومی یا مذهبی ندارد و در مستندات و مسابقات جدول معمولاً به عنوان یک ساختار ۷ حرفی یا معادل ایزومری تعادلی شناخته میشود.