یعنی چه
«ماعزة» در زبان عربی (مؤنث واژه ماعز) به معنی یک بز ماده است. در حالی که واژه ماعز به طور کلی برای مطلقِ جنس بز به کار میرود، با افزودن تاء تأنیث (ة) به آخر آن، دقیقاً به جنس ماده اشاره دارد که پوششی از موی سخت و خشن دارد.
تلفظ
این واژه در زبان عربی به صورت مَاعِزَة (mā-'i-za) تلفظ میشود و ریشه آن از ثلاثی مجرد (م-ع-ز) به معنای سختی و صلابت گرفته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه ماعزة به عنوان پاسخ برای طراحانی که کلمات دقیق عربی را مد نظر دارند، کاربرد دارد و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی دقیقترین برگردان برای این واژه Nanny goat است که به جنس ماده دام اشاره میکند.
به عربی
مترادفهای هممعنی این واژه در خود زبان عربی شامل عَنز و مِعزآة میشوند که همگی به دام ماده اشاره دارند.
به فارسی
معادل دقیق و مستقیم این واژه در زبان فارسی «بز ماده» است که در برابر بز نر (تیس) قرار میگیرد.
در قرآن
خود واژه «ماعزة» به صورت مفرد در متن قرآن مجید به کار نرفته است؛ اما اسم جنس و هم-خانواده آن یعنی «مَعْز» یک بار در آیه ۱۴۳ سوره انعام («...وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ...») به معنی جنس بز در کنار گوسفندان آمده است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و اسطورههای کهن، بز ماده نماد باروری، چابکی و پایداری در شرایط سخت طبیعت است. ریشه لغوی آن نیز به دلیل پوشش خشن و زندگی در مناطق صخرهای، با مفهوم سختی و صلابت گره خورده است.
جمعبندی و توضیح کامل ماعزة
واژه «ماعزة» یک کلمه با ریشه عربی (م-ع-ز) است که وارد واژگان لغوی فارسی شده و به طور دقیق به معنای «بز ماده» است. در زبان عربی، کلمه ماعز برای اسم جنس یا مطلق بز استفاده میشود، اما با اضافه شدن تاء تأنیث، تفکیک جنسیتی صورت گرفته و تخصیصاً به دام ماده دلالت میکند.
این کلمه اگرچه به همین صورت مفرد در قرآن کریم ذکر نشده، اما شکل جمع و جنس آن یعنی «المعز» در سوره مبارکه انعام به کار رفته است. ریشه این لغت در زبان عربی به معنای درشتی و صلابت است که با ویژگیهای زیستی این حیوان در مناطق صخرهای و موهای خشن پوشش آن کاملاً مطابقت دارد.
در کاربردهای جدول و فرهنگهای لغت، این واژه پنجحرفی به عنوان مترادف کلماتی همچون عنز یا معادل بز ماده شناخته میشود و در نمادشناسی اصیل، نشانهای از چابکی، باروری و توانایی بقا در محیطهای سخت و کوهستانی به شمار میرود.