معنی
«وضع المیزان» به معنی قرار دادن، برقرار ساختن و برپا نمودن ترازو، قانون، ابزار سنجش و نظام توازن و دادگری در جهان آفرینش و جوامع انسانی است.
یعنی چه
این عبارت یعنی خداوند در ساختار آفرینش کائنات، نظام دقیقِ تعادل و موازنه را برقرار کرده و برای انسانها نیز قوانین عادلانه و معیار سنجش حق و باطل را تشریع فرموده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب عربی قرآنی به صورت «وَضْعُ الْمِیزَانْ» (vaz’ul-mīzān) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت ۱۰ حرفی به عنوان پاسخ سؤالاتی نظیر «برپا کردن ترازو در قرآن» یا «برقراری نظام عدل و داد الهی» شناخته میشود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون اسلامی و قرآنی، این تعابیر برای رساندن مفهوم برپایی ترازوی عدل و داد کائنات استفاده میشوند.
به عربی
در زبان عربی و تفاسیر آن، این عبارت هممعنی با برپایی دادگری و قوانین عادلانه در نظر گرفته میشود.
در قرآن
این ترکیب دقیقاً یکبار در قرآن کریم در آیه ۷ سوره الرحمن آمده است: «وَالسَّمَاءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ الْمِيزَانَ» (و آسمان را برافراشت و ترازو و قانون عدل را برقرار ساخت). مفسران معتقدند میزان در این آیه به سه مفهوم موازنه تکوینی جهان، تشریع قوانین عادلانه و سنجش اخلاقی اعمال اشاره دارد.
نماد چیست
«وضع المیزان» در نگاه نمادین و تفسیری، نماد بارز عدالت مطلق خداوند، تعادل و موازنه در کائنات، نظم اخلاقی و حقوقی جامعه، و ترازوی سنجش حق از باطل در دنیا و آخرت است.
جمعبندی و توضیح کامل وضع المیزان
عبارت قرآنی «وضع المیزان» از دو واژه عربی «وضع» (به معنی قرار دادن و برقرار ساختن) و «المیزان» (به معنی ترازو و ابزار سنجش) تشکیل شده است. این عبارت که در آیه ۷ سوره الرحمن به کار رفته، فراتر از معنای مادیِ ساختِ ترازوی تجاری است و به برپایی ساختار عدالت، موازنه و نظم در کل عالم اشاره دارد.
بر اساس دیدگاه مفسران بزرگ، این ترکیب لغوی به معنای ایجاد قانون توازن در کائنات (تکوین)، وضع مقررات و قوانین عادلانه برای هدایت انسانها (تشریع) و لزوم رفتار بر اساس انصاف و دادگری در سطح جامعه (اخلاق) است؛ به طوری که در آیات بعدی بر عدم طغیان و تجاوز از این سنجش تأکید شده است.
در نظام لغتنامهای و حل جدول، این اصطلاح ده حرفی تجلیبخش مفاهیمی چون اقامه قسط، برپایی عدل و داد، و نهادینه کردن معیارهای دقیق تشخیص حق از باطل است و به عنوان یکی از عالیترین تعابیر قرآن در توصیف نظم و تعادل جهان شناخته میشود.