یعنی چه
دستره در زبان فارسی به ابزارهای دستی بُرنده اطلاق میشود؛ مشخصاً ارهٔ کوچکی که با یک دست از آن استفاده میکنند و همچنین داس کوچک دندانهداری که دروگران و علفچینان برای بریدن گیاهان به کار میبرند.
تلفظ
این واژه به صورت دَستَره (فتحه روی دال و تاء) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «اره دستی کوچک» یا «داس دندانهدار»، واژه ۵ حرفی «دستره» مد نظر است.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه در معنای اره یا داس، معادلهای انگلیسی آن به ترتیب Hand saw و Sickle هستند.
به ترکی
واژه Testere در زبان ترکی عثمانی و استانبولی، وامواژهای است که عیناً از «دستره» فارسی گرفته شده و به معنی اره به کار میرود.
به فارسی
معادلها و برگردانهای روان این واژه در زبان فارسی شامل دستاره، داس دندانهدار، مِنشار کوچک و تیزه است.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی و فرهنگ عامه، دستره به دلیل فرم ظاهری و کارکردش، نمادی از بریدن، جدایی، تیز زبانی یا دندانهای ردیف و تیز است؛ چنانکه در شعر کهن برای تشبیه دندانهای برنده کاربرد داشته است.
جمعبندی و توضیح کامل دستره
واژه «دستره» یک اسم مرکب اصیل و کهن در زبان فارسی است که از ترکیب دو کلمه «دست» و «اره» ساخته شده است. این واژه به مرور زمان و برای سهولت در تلفظ، دچار تخفیف و ادغام شده و به شکل دستره درآمده است. این ابزار در اصطلاح به ارههای دستی کوچک یا داسهای دندانهداری گفته میشود که علفچینان برای درو از آن استفاده میکنند.
این کلمه علاوه بر غنای معنایی در فارسی، به عنوان یک وامواژه وارد زبان ترکی نیز شده و به صورت Testere کاربرد یافته است. در ادبیات فارسی نیز از این واژه به عنوان آرایه و نمادی برای دندانهای تیز یا مفهوم بریدن و جدایی استفاده میشده است.