یعنی چه
عبارت «قطع به یقین» در زبان فارسی به معنای اطمینان کامل و باور صددرصدی به یک موضوع است؛ حالتی که در آن هیچگونه شک، تردید یا احتمالی وجود نداشته باشد.
تلفظ
این عبارت به صورت «قَطْعْ بِهْ یَقِینْ» تلفظ میشود که از دو واژه عربی قطع و یقین همراه با حرف اضافه فارسی ترکیب شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف خواسته شده میتواند خود کلمه یا مترادفهای آن باشد.
به انگلیسی
برای بیان این مفهوم در زبان انگلیسی از قیدهای تأکیدی که نشاندهنده قطعیت کامل هستند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از تنوین قطعیت یا ترکیبهای تأکیدی برای رساندن این معنا استفاده میکنند.
به فارسی
از نظر دستور زبان و سنت لغوی، این ترکیب در لغتنامههای شاخص قدیمی مانند دهخدا یا معین عیناً وجود ندارد و در واقع یک ساختار عامیانه یا جابهجایی حرف اضافه است. شکل اصیل و درست آن در زبان فارسی «به قطع و یقین» یا «قطعاً و یقیناً» است، هرچند امروزه «قطع به یقین» کاملاً جا افتاده است.
در قرآن
خودِ ترکیب «قطع به یقین» در قرآن وجود ندارد. اما ریشههای آن بارها استفاده شدهاند؛ مانند واژه «یقین» که به عنوان مرتبه عالی ایمان مطرح است (مانند حَقّ الیقین، عِلم الیقین) و همچنین ترکیب «لا ريب فيه» (هیچ شکی در آن نیست) که نزدیکترین مفهوم به این عبارت است.
جمعبندی و توضیح کامل قطع به یقین
عبارت «قطع به یقین» یکی از ترکیبهای بسیار رایج و پرکاربرد در زبان فارسی گفتاری، نوشتاری و رسانهای امروز است که برای ابراز اطمینان مطلق و نفی هرگونه شک و شبهه به کار میرود. این عبارت از ترکیب دو واژه با ریشه عربی یعنی «قطع» (بریدن، تصمیم حتمی) و «یقین» (دانش بدون شک) شکل گرفته است.
نکته جالب این است که از نظر ویرایشی و دستور زبان، این ترکیب در لغتنامههای اصیل مانند دهخدا به این شکل ثبت نشده و شکل فصیحتر آن «به قطع و یقین» یا «قطعاً و یقیناً» است. با این حال، اصطلاح حاضر به عنوان یک قید تأکیدی قدرتمند جای خود را در زبان جامعه باز کرده است.
در متون دینی و قرآنی نیز هرچند این ترکیب به صورت یکجا دیده نمیشود، اما مفهوم باور قلبی و بدون تردید (یقین) بارها مورد ستایش قرار گرفته و عالیترین درجات ایمان را توصیف میکند.