معنی
واژه زد و بند به معنی توافق، تبانی یا سازش پنهانی و معمولاً غیرقانونی میان دو یا چند نفر است که برای رسیدن به یک هدف خاص، توطئه یا کسب منافع شخصی انجام میشود.
یعنی چه
اصطلاح کنایی زد و بند به این معناست که افرادی به صورت غیررسمی و مخفیانه با یکدیگر همدست شدهاند تا روندهای قانونی، عادلانه یا اداری را دور بزنند و سود مادی، سیاسی یا موقعیتی خاص به دست آورند.
مترادف
این واژهها در زبان فارسی همگی به انواع همدستیهای مخفیانه، غیرشفاف و غیرقانونی برای اهداف سودجویانه اشاره دارند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب کنایی و عطفی در زبان فارسی به صورت «زَد و بَند» (zad-o-band) است که از دو بن فعلی زد و بند تشکیل شده است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، برای راهنماییهایی نظیر تبانی، سازش پنهانی یا بندوبست، کلمه ۶ حرفی «زد و بند» پاسخ دقیق و قطعی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، واژههای Collusion به معنی تبانی غیرقانونی و Conspiracy به معنی توطئه مخفیانه، بهترین معادلها هستند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه، رسانهها و کاریکاتورهای مدرن، اصطلاح زد و بند نمادی از فساد سیاسی-اداری، دست دادنهای مخفیانه پشت پرده، شبکههای قدرت غیرشفاف و رد و بدل کردن پنهانی کیفهای پول به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل زد و بند
اصطلاح «زد و بند» یک ترکیب کنایی، عامیانه و بسیار پرکاربرد در فرهنگ اجتماعی، اقتصادی و سیاسی زبان فارسی است. این واژه از ترکیب دو اسم مصدر مرخم «زد» (از مصدر زدن) و «بند» (از مصدر بستن) تشکیل شده و ریشهای کاملاً فارسی دارد. اگرچه این ترکیب در گذشتههای دور ممکن است به معنای فیزیکیِ بستن قراردادها یا بار و بنه اشاره داشته، اما به مرور زمان تغییر معنا داده و بار کنایی منفی شدیدی پیدا کرده است.
این اصطلاح در جامعه امروز بیشتر به عنوان نمادی از عدم شفافیت، فساد اداری، رانتخواری و شکلگیری شبکههای قدرت پنهان شناخته میشود. هنگامی که افراد برای دور زدن قانون و دستیابی به منافع شخصی یا گروهی، به صورت مخفیانه همپیمان میشوند، رفتارهای آنها تحت عنوان زد و بند توصیف میگردد.
معادلهای دقیقی چون تبانی، ساختوپاخت و بندوبست در فارسی و واژههایی نظیر Collusion در انگلیسی، عمق معنایی این اصطلاح را در روابط حقوقی و بینالمللی نشان میدهند؛ هرچند که واژه زد و بند لحنی ملموستر، اجتماعیتر و محاورهایتر در میان عموم مردم دارد.