یعنی چه
در اصطلاح به مردی گفته میشود که به صورت افراطی به دنبال عیشونوش، شهوترانی و لذتهای مادی و دنیوی است و معمولاً سبک زندگی بیقید، لاابالی و هوسبازانهای دارد.
تلفظ
واژه «مرد» با فتح ميم و سکون راء، و «عیاش» با فتح عین، تشدید و فتح یاء تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق این عبارت در جدولهای متقاطع خودِ ترکیب «مرد عیاش» با ۷ حرف است. همچنین واژههایی مانند خوشگذران، هوسباز و شهوتران نیز به عنوان پاسخهای جایگزین کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به میزان بیقیدی فرد، از واژههای متعددی استفاده میشود که رایجترین آنها معادل مردان ثروتمند و خوشگذران یا افراد لاابالی است.
به فارسی
معادلهای اصیل و واژگان جایگزین فارسی برای این مفهوم شامل مواردی چون شادخوار، خراباتی، شهوتران، کامجو، خوشعیش و لاابالی است که همگی بر جنبه لذتجویی افراطی دلالت دارند.
در قرآن
ترکیب «مرد عیاش» یا خود واژه «عیاش» در قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، ریشه آن (عیش) در عباراتی نظیر «عِیشَةٍ راضِیَةٍ» به معنی زندگی پسندیده آمده است. قرآن برای توصیف افراد غرق در خوشگذرانی و غافل از معنویت، از واژههای «مُتْرَف» (ثروتمند متکبر و خوشگذران) و «لاهی» (سرگرم لهو و لعب) استفاده میکند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و متون اخلاقی فرهنگ فارسی، شخصیت مرد عیاش به عنوان نمادی از دنیاطلبی، شکمپرستی، شهوترانی و بیتوجهی به عاقبت و امور معنوی شناخته میشود. این مفهوم معمولاً در قالب تیپهای شخصیتی منفی یا هشداردهنده برای عبرتآموزی مخاطبان به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مرد عیاش
ترکیب «مرد عیاش» از دو واژه فارسی و عربی تشکیل شده است. واژه عیاش صیغه مبالغه از ریشه «ع-ی-ش» است که در زبان عربی ابتدا به معنای فراخی روزی و کسی که در رفاه زندگی میکند یا نانفروش بوده، اما پس از ورود به زبان فارسی، بار معنایی منفی به خود گرفته و به فردی اطلاق میشود که به شکل افراطی و بیقید به دنبال خوشگذرانی، شهوترانی و لذتهای مادی است.
این عبارت در فرهنگ عامه و ادبیات به عنوان تیپ شخصیتی افراد لاابالی و هوسباز شناخته میشود که تمام توان و وقت خود را صرف امور دنیوی و لهو و لعب میکنند و در نقطه مقابل مفاهیمی چون زهد، پارسایی و پرهیزگاری قرار میگیرد. در منابع قرآنی گرچه این کلمه مستقیماً نیامده، اما سبک زندگی چنین افرادی با واژههایی چون اتراف و لهو به شدت نکوهش شده است.