یعنی چه
در زبان فارسی، بوسیله (که امروزه بیشتر به صورتِ جدا یعنی «به وسیله» ترجیح داده میشود) به عنوان یک حرف اضافه ترکیبی یا عبارت اداتی به کار میرود. این واژه برای بیان ابزار، واسطه، علت یا شیوهای که کاری از طریق آن انجام شده است استفاده میشود و پیونددهنده اجزای جمله برای نشان دادن واسطهگری است.
تلفظ
این کلمه در گفتار و نوشتار معمولاً با کسرۀ اضافه در انتهای آن (بوسیلهٔ / به وسیلهٔ) به کار میرود تا به کلمه بعدی متصل شود. ترکیب آن از حرف اضافه «بـ / به» و واژه عربی «وسیله» ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع اگر برای راهنمای «با کمک، توسط، یا از طریق» یک کلمه ۶ حرفی خواسته شود، خود واژه «بوسیله» یا «بواسطه» پاسخ دقیق آن است.
به انگلیسی
بسته به لحن جمله و متن (اداری، عمومی یا تخصصی)، میتوان از حروف اضافه متفاوتی در انگلیسی استفاده کرد؛ به عنوان مثال Via بیشتر برای مسیر و رسانه، و By means of برای ابزار کاربرد دارد.
به عربی
ریشه این واژه خود از «وسیله» عربی است؛ اما در زبان عربی معاصر برای رساندن این مفهوم اداتی، بیشتر از ترکیبهای «بواسطة» یا «عن طریق» استفاده میشود.
به فارسی
اگر بخواهیم از واژگان و ساختارهای اصیلتر فارسی بجای این ترکیب عربی-فارسی استفاده کنیم، حرف اضافه ساده «با»، ترکیب «به کمکِ» یا عباراتی مثل «با استفاده از» بهترین جایگزینها در جملات روان هستند.
نماد چیست
این کلمه نماد اسطورهای یا تصویری خاصی ندارد؛ اما در زبانشناسی و معناشناسی، نماد مفعول ابزاری (Instrumental case) و نشاندهنده ابزار انجام فعل، میانجیگری و واسطه انتقال عمل از فاعل به مفعول به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل بوسیله
واژه «بوسیله» (که در نگارش مدرن فارسی به صورت «به وسیله» توصیه میشود) یک ترکیب حرفاضافهای بسیار کاربردی است که از ادغام حرف جر فارسی «به» و اسم عربی «وسیلة» (از ریشه وسل به معنی تقرب و دستآویز) شکل گرفته است. این عبارت اداتی برای پیوند دادن عامل، ابزار یا روش انجام یک کار به کل جمله استفاده میشود و به مخاطب نشان میدهد که فعل با کمک چه ابزاری محقق شده است.
اگرچه در متون کهن و مکاتبات اداری صورت سرهم آن یعنی «بوسیله» رواج زیادی داشته و دارد، در دستور زبان امروز جدانویسی آن ارجحیت دارد. این واژه به دلیل دائمالاضافه بودن، برای ارتباط با کلمه بعدی حتماً به کسرۀ اضافه نیاز دارد. ریشه عربی آن یعنی «الوسیله» نیز در قرآن کریم به معنی وسیلهای برای تقرب به پروردگار تجلی یافته است.
در مجموع، این کلمه نقشی کلیدی در ساختارهای سببی و ابزاری زبان فارسی ایفا میکند و معادلهای دقیقی چون «توسط»، «از طریق» و «بواسطه» دارد که در کاربردهای روزمره، جدول کلمات متقاطع و ترجمههای بینزبانی به وفور مورد استفاده قرار میگیرند.