یعنی چه
این عبارت کنایه از رفتار ریاکارانه و قضاوت ناعادلانهای است که در آن فرد، کوچکترین نقص یا اشتباه را در وجود دیگران پیدا کرده و بزرگ جلوه میدهد، در حالی که از دیدن عیبهای بسیار بزرگتر، آشکارتر و عمیقتر در خود ناتوان یا غافل است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت [par-e kāh va čūb] است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف (۹ حرف) خودِ «پر کاه و چوب» یا مفاهیم کنایی آن مانند عیبجویی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این مفهوم مستقیماً از تمثیل معروف کتاب مقدس برداشت شده و به عیبجویی ریاکارانه اشاره دارد.
به عربی
کلمه «القذی» به معنای ریزه و خاشاکی است که در چشم میرود و این اصطلاح ترجمه دقیق خطابه حضرت عیسی (ع) در متون مسیحی عربی است.
به فارسی
نزدیکترین معادلها و ضربالمثلهای اصیل فارسی برای این مفهوم، عبارتهایی مثل «سوزن را در چشم دیگران دیدن و جوالدوز را در چشم خود ندیدن» یا «رطبخورده منع رطب چون کند» هستند که به نکوهش خردهگیری و عیبجویی میپردازند.
نماد چیست
این عبارت نماد بارز ریاکاری اخلاقی و روانشناختی است؛ جایی که انسان برای فرار از مواجهه با تاریکیها و گناهان بزرگ خود، بر روی اشتباهات ناچیز اطرافیان متمرکز میشود.
جمعبندی و توضیح کامل پر کاه و چوب
عبارت «پر کاه و چوب» ریشه در یکی از مشهورترین تمثیلهای اخلاقی خطابه حضرت عیسی (ع) در عهد جدید (اناجیل متی و لوقا) دارد. در این آموزه آمده است: «چرا پر کاهی را در چشم برادرت میبینی، اما از چوبی که در چشم خود داری غافلی؟» این تعبیر تصویری، به زیباترین شکل ممکن تضاد میان یک ذره بسیار سبک (پر کاه) و یک قطعه بزرگ و سنگین (تیر چوبی) را نشان میدهد.
در فرهنگ و زبان فارسی، هرچند این ترکیب به صورت یک واژه مستقل در لغتنامههای سنتی ثبت نشده، اما به عنوان یک اصطلاح تمثیلی و کنایهای کاملاً شناختهشده است. این مفهوم قرابت معنایی روانی با ضربالمثل معروف «سوزن را در چشم دیگران دیدن و جوالدوز را در چشم خود ندیدن» دارد و هر دو به یک رذیلت اخلاقی مشترک اشاره میکنند.
هدف اصلی از به کار بردن این اصطلاح، هشدار دادن به انسانها درباره خطر ریاکاری، خودخواهی و قضاوتهای ناعادلانه است. این تمثیل از ما میخواهد که پیش از خردهگیری از دیگران، به خودآگاهی و خوداصلاحی بپردازیم و چشمان خود را بر روی خطاهای بزرگ خویش نبندیم.