یعنی چه
آباء سبعه در لغت به معنای «هفت پدر» یا «هفت نسل پدری» است. اما در اصطلاح ادبیات، فلسفه و نجوم کهن، کنایه از هفت سیارهٔ گردان (زحل، مشتری، مریخ، خورشید، زهره، عطارد و ماه) است که قدما معتقد بودند به عنوان نیروی فاعل بر زمین تأثیر میگذارند.
تلفظ
این ترکیب به صورت «آباءِ سَبْعَه» (با فتح سین و سکون باء در واژه سبعه) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح با توجه به تعداد حروف، خود واژه «آباء سبعه» (۸ حرف) یا کنایههای آن مانند «هفت افلاک» است.
به انگلیسی
در متون انگلیسی، برای اشاره به مفهوم لغوی از Seven Fathers و برای اشاره به مفهوم نجومی و تاریخی آن از The Seven Planets (هفت سیاره) استفاده میشود.
به عربی
این عبارت خود یک ترکیب اضافی عربی است و در زبان عربی به صورت «الآباء السبعة» به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این اصطلاح در متون کهن «هفت پدران» یا «هفت افلاک» است و در معنای عام به «نیاکان و اجداد دور» اشاره دارد.
در قرآن
اصطلاح ترکیبی «آباء سبعه» در قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، کلمات تشکیلدهنده آن یعنی «آباء» (پدران/نیاکان) و «سبعة» (عدد هفت) به صورت جداگانه و بارها در آیات قرآن به کار رفتهاند.
نماد چیست
در نمادشناسی عرفانی و کیهانی، عدد ۷ نماد کمال و مراتب آسمانی است. آباء سبعه نماد تدبیر آسمانی، ارادههای فرامادی و تأثیرات افلاک بر جهان مادی (زمین) به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل آباء سبعه
عبارت «آباء سبعه» یک اصطلاح کهن و ترکیبی عربی-فارسی است که ریشه در جهانبینی، نجوم و فلسفه باستان دارد. در لغت این کلمه به معنای «هفت پدر» یا «هفت نسل پدری» است و برای اشاره به اجداد بسیار دور به کار میرود. اما کاربرد اصلی و شهرت آن در ادبیات کلاسیک، به عنوان یک اصطلاح استعاری است.
در حکمت قدیم، این اصطلاح کنایه از «هفت سیاره گردان» یا افلاک هفتگانه (شامل زحل، مشتری، مریخ، خورشید، زهره، عطارد و ماه) دارد. قدما بر این باور بودند که از پیوند معنوی این هفت پدر آسمانی (به عنوان نیروی فاعل) با «امهات اربعه» یا همان چهار عنصر مادی زمین (آب، باد، خاک و آتش)، فرزندانی پدید میآیند که به آنها «موالید ثلاثه» (جماد، نبات و حیوان) میگویند.
اگرچه واژههای سازنده این ترکیب (آباء و سبعه) در قرآن به طور جداگانه جایگاه ویژهای دارند، اما خود این ترکیب یک اصطلاح کاملاً فلسفی، نجومی و ادبی است و اصالت قرآنی ندارد.