یعنی چه
علامت سکته اصطلاحی تخصصی در علم تجوید و قرائت قرآن است. این نشانه به قاری اعلام میکند که باید صدا را به مدت بسیار کوتاهی (حدود یک الف یا دو حرکت) قطع کند، اما بدون اینکه نفس خود را تازه کند (بدون تجدید نفس)، بلافاصله قرائت آیه را ادامه دهد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «عَلامَتِ سَکْتِه» (به ضم تاء در حالت اضافه و سکون کاف در کلمه سکته) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ این راهنما دقیقاً کلمه «علامت سکته» با ۹ حرف یا واژه «سکت» است.
به انگلیسی
در متون و مراجع انگلیسی علوم قرآنی و تجوید، از این اصطلاحات برای توصیف این نشانه استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و معادلهای فارسی و دقیق این اصطلاح شامل «نشانه مکث بدون نفس» و «علامت سکت» است. ریشه این واژه عربی و از ماده (س ک ت) به معنی خاموش شدن و دست کشیدن از سخن است که همخانوادههایی چون ساکت، سکوت و اسکات دارد. متضاد آن نیز علامت وقف (با تجدید نفس) یا علامت وصل (عبور بدون قطع صدا) است.
در قرآن
طبق روایت حفص از عاصم، ۴ مورد سکته واجب در قرآن وجود دارد که رعایت آنها برای عدم تغییر معنا ضروری است: ۱. سوره کهف آیه ۱ و ۲ بعد از «عِوَجَا»، ۲. سوره یس آیه ۵۲ بعد از «مَرْقَدِنَا»، ۳. سوره قیامت آیه ۲۷ بعد از «مَنْ»، ۴. سوره مطففین آیه ۱۴ بعد از «بَلْ».
نماد چیست
این حالت و قاعده تجویدی در متن قرآن کریم با قرار گرفتن یک حرف «س» کوچک بر روی کلمه مورد نظر مشخص و متمایز میشود تا قاری متوجه لزوم اجرای سکته شود.
جمعبندی و توضیح کامل علامت سکته
علامت سکته یکی از نشانههای ظریف و کلیدی در علم تجوید قرآنی است که به صورت یک حرف «س» کوچک بر فراز کلمات قرار میگیرد. این نماد به قاری هشدار میدهد که در هنگام رسیدن به کلمه مورد نظر، صدای خود را به اندازه یک الف یا دو حرکت قطع کند، اما بر خلاف وقف، نفس خود را تازه نکرده و بلافاصله به خواندن ادامه دهد. این مکث بدون نفس، نقشی حیاتی در حفظ معنای صحیح آیات دارد.
در قرائت رایج جهان اسلام (روایت حفص از عاصم)، چهار موضع سکته واجب در سورههای کهف، یس، قیامت و مطففین وجود دارد. فلسفه وجودی این سکتهها، جلوگیری از ادغامهای اشتباه یا مخلوط شدن کلام خدا با کلام کافران است؛ به طور مثال در سوره قیامت اگر روی کلمه «مَنْ» سکته صورت نگیرد، به اشتباه «مَرّاق» خوانده میشود و معنا کاملاً دگرگون میگردد.