یعنی چه
السخا (یا السخاء) در لغت به معنی بخشندگی، جوانمردی نمودن و آسان انفاق کردن مال یا مهربانی با میل باطنی و بدون چشمداشت است.
تلفظ
این واژه در اصل عربی با تشدید سین و مدّ الف پایانی (السَّخاء) تلفظ میشود، اما در فارسی به صورت السَّخا (as-saxā) روان شده است.
در جدول
واژه السخا در حل جدولهای کلمات متقاطع به عنوان معادل بخشندگی و کرم کاربرد دارد و طول پاسخ آن ۵ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی نظیر generosity و munificence دقیقترین معادلها برای رساندن مفهوم بخشندگی بیدریغ هستند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ریشه (س خ و) مشتق شده که به مفهوم وسعت یافتن و روان شدن خیر اشاره دارد.
به فارسی
نزدیکترین برگردانهای اصیل فارسی برای این کلمه، واژگانی چون دهش، بخشندگی، رادمردی و گشادهدستی هستند.
در قرآن
عین لفظ «السخا» یا «السخاء» در متن قرآن کریم نیامده است، ولی مفاهیم مرتبط با آن مثل انفاق در راه خدا و ایثار (مانند آیه ۹ سوره حشر) به شدت ستایش شدهاند. با این حال در احادیث فراوان است؛ مانند «السَّخاءُ خُلْقُ اللّهِ الاَعْظَمُ».
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ شرق، «حاتم طایی» نماد اسطورهای سخاوت است. همچنین در طبیعت، باران و دریا به دلیل بخشش بیپایانشان نمادهای عینی السخا به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل السخا
واژه «السخا» یا همان السخاء، ریشهای کاملاً عربی دارد که از سه حرف (س خ و) مشتق شده و به معنای گشادهدستی، جود، کرم و ایثار است. این واژه وارد زبان فارسی شده و در ادبیات اخلاقی و عرفانی ما جایگاه ویژهای یافته است؛ به طوری که شخص سخی را کسی میدانند که بدون تکلف و منت، از دارایی خود به دیگران میبخشد.
اگرچه خود این لفظ به صورت مستقیم در آیات قرآن کریم ذکر نشده، اما مفهوم و مصادیق برجسته آن نظیر انفاق، احسان و مقدم داشتن دیگران بر خود، از مهمترین اصول اخلاقی مورد تاکید قرآن است. در احادیث شریف و متون روایی نیز السخا به عنوان یکی از بزرگترین اخلاق الهی معرفی شده است.
در فرهنگ عامه و حل جدول، این کلمه به عنوان یک واژه ۵ حرفی و هممعنی با سخاوت و بخشندگی شناخته میشود. نماد تاریخی آن حاتم طایی و نمادهای طبیعی آن باران بیدریغ و دریای بیکران هستند که مفهوم بخشش بدون درخواست را در ذهن تداعی میکنند.