یعنی چه
عبارت «دَمَّرَ الله» یک ترکیب فعلی عربی (فعل و فاعل) از ریشه «د م ر» است. این اصطلاح در متون دینی، ادعیه و تفاسیر به معنای هلاکت کامل، ریشهکن کردن و از بین بردن ساختار یک قوم یا شیء توسط اراده و قهر الهی به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «دَمْ مَ رَ الله» (Dammar-al-lah) است که حرف م دارای تشدید و فتحهدار، و لام در کلمه الله به دلیل ماقبل مفتوح، به صورت تغلیظ (پرجرم) تلفظ میشود.
در جدول
در مسابقات جدول و سرگرمی، پاسخ به این عبارت دقیقاً «دمر الله» با ۷ حرف است. همچنین واژههای همخانواده آن مانند دمار یا تدمیر نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی از افعالی نظیر destroy (نابود کردن)، annihilate (بهکلی هلاک کردن) و devastate (ویران ساختن) در کنار نام باریتعالی استفاده میشود.
به عربی
این عبارت خود عربی است و مترادفهای آن در زبان عربی شامل ترکیباتی چون «أهلك الله»، «أباد الله» و «استأصل الله» میشود که همگی دلالت بر پایان دادن به حیات یک قوم دارند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای رساندن این مفهوم از عبارتهای تکمیلی مانند هلاک کردن یا یکسان کردن با خاک (yerle bir etmek) استفاده میشود.
به فارسی
در برگردانهای فارسی قرآن و متون اسلامی، این عبارت معمولاً به صورت «خدا نابودشان کرد»، «خداوند آنان را هلاک ساخت» یا «خداوند خانههایشان را درهم کوبید» ترجمه میشود.
در قرآن
این ترکیب دقیقاً در آیه ۱۰ سوره مبارکه محمد (ص) به صورت «دَمَّرَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ» آمده که به معنای «خداوند بر آنان قهر و نابودی فرستاد» است. همچنین مشتقات دیگر این ریشه مانند «فَدَمَّرْنَاهُمْ تَدْمِيرًا» (الفرقان: ۳۶) و «تُدَمِّرُ كُلَّ شَيْءٍ» (الاحقاف: ۲۵) نیز در قرآن کاربرد دارند.
جمعبندی و توضیح کامل دمر الله
عبارت «دمر الله» یک ترکیب فعلی عربی متشکل از فعل ماضی «دَمَّرَ» (از ریشه ثلاثی مجرد د-م-ر در باب تفعیل) و فاعل «الله» است. این عبارت از نظر لغوی به معنای ویران کردن، نابود کردن و از بین بردن نظم طبیعی یک چیز است که لازمه و نتیجه قطعی آن هلاکت و نابودی کامل است.
در ادبیات دینی، کلامی و تفاسیر قرآنی، این اصطلاح برای توصیف نزول عذاب الهی بر اقوام سرکش و تمدنهای فاسد گذشته به کار میرود. کاربرد عینی آن در آیه ۱۰ سوره محمد (ص) نشان میدهد که این نوع نابودی، مجازاتی سخت و برگشتناپذیر برای کافران و ستمگران است و به عنوان یک عبرت تاریخی مطرح میشود.
از نظر ساختار زبانی، اگر این عبارت بدون مفعول یا حرف جر (مانند عَلَی) به کار رود، جملهای ناقص و مبهم تلقی میشود؛ اما در سیاق متنهای قرآنی معانی کاملی همچون «خداوند بنیان آنان را زیر و رو کرد» را به مخاطب منتقل میسازد و نمادی از قهر و عدالت الهی در برابر مفسدان است.