یعنی چه
عبارت «چگور زدن» به معنای نواختن ساز چگور (یا چغور/چگر) است. این فعل به عمل ساز زدن، خنیاگری و اجرای موسیقی با این ساز زهی-زخمهای قدیمی اشاره دارد که در میان روستاییان، عشایر و عاشیقها رواج داشته است.
تلفظ
این عبارت به صورت «چَ-گور زَ-دَن» تلفظ میشود. واژه چگور در برخی گویشها و متون قدیمی به صورت چغور یا چگر نیز ضبط شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «نواختن ساز سنتی»، «ساز زدن محلی» یا «قوپوز نواختن»، عبارت ۷ حرفی «چگور زدن» به عنوان پاسخ دقیق شناخته میشود.
به انگلیسی
برای برگردان این عبارت به انگلیسی از اصطلاح ساختاری نواختن این ساز بومی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی معادل مستقیم و تککلمهای برای این فعل وجود ندارد و به صورت عبارتی توصیفی بیان میشود.
به ترکی
با توجه به ریشه ترکی این واژه، در زبان ترکی این اصطلاح دقیقاً به معنای به صدا درآوردن و نواختن ساز چگور است.
نماد چیست
چگور زدن در فرهنگ اصیل شرقی و نواحی شمالشرق و آذربایجان، نمادی از سنتهای شفاهی، موسیقی فولکلور، روایتگری اصیل ایلیاتی و هنر عاشیقها و اوزانهای قدیمی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل چگور زدن
عبارت «چگور زدن» در زبان و ادبیات فارسی به معنای نواختن ساز چگور است؛ سازی زهی و زخمهای که ریشه در فرهنگ و زبان ترکی دارد و شکل قدیمی آن پیوند جالبی با عدد ۹ داشته است (دارای ۹ سیم و ۹ دستان). این فعل نشاندهنده هنر مطربی، خنیاگری بومی و اجرای موسیقی سنتی در میان اقوام مختلف از جمله ترکمنها، قشقاییها و آذربایجانیها است.
از نظر واژهشناسی، این اصطلاح کاملاً با هویت موسیقی نواحی و فولکلور ایران گره خورده است و در متون کهن معمولاً مترادف با تنبور زدن یا قوپوز نواختن به کار میرود. امروزه این ساز با تغییراتی در ساختار، بیشتر به عنوان ساز عاشیقی شناخته میشود و اصطلاح چگور زدن یادآور سنت روایتگری شفاهی و داستانسراییهای حماسی و عاشقانه روستایی است.