یعنی چه
واژه مغلة با توجه به نوع تلفظ دارای دو معنای اصلی است: در حالت مُغَلَّه به عایدی، درآمد و محصول به دست آمده از زمین یا باغ اشاره دارد. در حالت مَغَلَة به بیماری، دلدرد و اختلال گوارشی دامها (مانند شتر و گوسفند) بر اثر خوردن خاک همراه با علف اطلاق میشود. همچنین در برخی متون قدیمی به معنای فساد، کینه و ناپاکی درون سینه نیز به کار رفته است.
تلفظ
این کلمه بسته به معنای مورد نظر به دو صورت تلفظ میشود: مُغَلَّه (با فتح لام مشدد) در معنای حاصل و درآمد زراعت، و مَغَلَة (به فتح غین و لام) یا مَغِلَة (به کسر غین) در معنای عارضه و بیماری شکمی چهارپایان.
در جدول
در مسابقات جدول کلمات، پاسخ این واژه دقیقاً ۴ حرف دارد و به عنوان درآمد زمین یا بیماری دام شناخته میشود.
به انگلیسی
با توجه به دو وجهی بودن معنای واژه، در متون اقتصادی و کشاورزی از معادلهای مربوط به بازدهی زمین و در متون دامپزشکی کهن از اصطلاحات مربوط به اختلالات گوارشی استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ریشههای لغوی این زبان مشتق شده است که در متون طب سنتی و فقهی عرب کاربرد دارد.
به فارسی
برگردانهای دقیق فارسی این واژه شامل کلماتی چون عایدی، محصول زراعی، بهره زمین، و در بخش پزشکی کهن شامل تعابیری مثل دلپیچه یا تباهی گوارشی چهارپایان است.
نماد چیست
در متون ادبی و احادیث اسلامی، این واژه (در معنای مَغَله) به عنوان نماد و استعارهای از کینه، حسد و ناپاکی درونی قلب و سینه به کار رفته است؛ چنانکه در روایات آمده روزه سه روز در ماه، ناپاکی و کینه درونی (مغلة الصدر) را از بین میبرد. در وجه دیگر، نمادی از عایدی کشاورزی است.
جمعبندی و توضیح کامل مغلة
واژه «مغلة» یک واژه کهن و اصالتاً عربی است که به کتابهای لغت و متون قدیمی فارسی راه یافته است. این کلمه بسته به حرکتگذاری، دو قلمرو معنایی کاملاً متفاوت را پوشش میدهد؛ از یک سو در تلفظ «مُغَلَّه» به امور مالی و کشاورزی اشاره دارد و به معنای عایدی، سود و محصول به دست آمده از زمین و باغ است.
از سوی دیگر، در تلفظ «مَغَلَة»، واژهای تخصصی در دامپروری و طب سنتی قدیم است که به دلدرد و اختلالات شدید گوارشی در چهارپایان (به ویژه شتر و گوسفند) بر اثر بلعیدن خاک همراه علف اشاره میکند. این وجه از معنا در ادبیات کنایی و احادیث به مفهوم فساد، کینه و آلایشهای درونی قلب نیز گسترش یافته است.
در زبان فارسی معیار امروز، این کلمه کاربرد روانی ندارد و بیشتر در عبارات فقهی، متون تاریخی کشاورزی یا واژهنامههای تخصصی دیده میشود. همچنین در مسابقات جدول کلمات به عنوان یک لغت چهار حرفی با معنای دوگانه مورد توجه قرار میگیرد.