یعنی چه
لنبک آبکش نام شخصی سقا (آبفروش) و بسیار جوانمرد، بخشنده و تهیدست در روزگار بهرام گور (پادشاه ساسانی) است. کلمهٔ «آبکش» صفت شغلی اوست، یعنی کسی که با مشک آب میکشد و به مردم میرساند.
تلفظ
این ترکیب به صورت لُنْبَک (به ضمّ لام و فتح باء) و آبْکِش (به سکون ب و شین) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این واژه با توجه به تعداد حروف، «لنبک آبکش» (۸ حرف) یا «لنبک» (۴ حرف) است که به عنوان سقای شاهنامه یا میزبان بهرام گور مطرح میشود.
به انگلیسی
از آنجا که لنبک آبکش یک اسم خاص اساطیری-تاریخی است، عمدتاً آوانگاری میشود. واژه آبکش به تنهایی به معنای حملکننده آب یا سقا است.
به عربی
در متون عربی و ترجمههای شاهنامه، از این شخصیت با نام آوانگاری شده یا تعابیری همچون السقاء الجواد (سقای بخشنده) یاد شده است.
به فارسی
در زبان فارسی این ترکیب دلالت بر نام یک شخصیت داستانی-تاریخی دارد و معادلهای معنایی شغلی و صفتی آن شامل سقا، آبرسان، جوانمرد و رادمرد گشادهدست است.
نماد چیست
لنبک آبکش در ادبیات فارسی نماد بارز جوانمردی، کرم و مهماننوازی بیریا است؛ کسی که حتی با فروختن لباس تن و ابزار کارش از مهمان پذیرایی میکند. او در تقابل با براهام جهود قرار دارد که نماد ثروت همراه با بخل شدید است.
جمعبندی و توضیح کامل لنبک آبکش
لنبک آبکش یک اسم خاص داستانی و تاریخی در شاهنامه فردوسی است که به روزگار پادشاهی بهرام گور ساسانی بازمیگردد. لنبک مردی سقا و تهیدست اما بسیار بخشنده، عیار و جوانمرد بود که در جهرم فارس زندگی میکرد و هرچه را از فروش آب به دست میآورد، صرف پذیرایی از مهمانان و غریبان میکرد.
داستان معروف او در شاهنامه، در تقابل با شخصیت «براهام» شکل میگیرد. براهام مردی بسیار ثروتمند اما به غایت خسیس و تنگچشم بود. بهرام گور برای آزمایش این دو، به صورت ناشناس به خانهشان میرود؛ لنبک با وجود فقر، حتی آرایش و ابزار کار خود را میفروشد تا برای شاه مهماننوازی کند، در حالی که براهام با وجود ثروت کلان، از دادن کمترین غذا امتناع میورزد. این داستان سبب شد تا نام لنبک آبکش در فرهنگ و ادبیات فارسی به عنوان نماد جاودانهٔ سخاوت بیریا و بخشندگی افراطی ثبت شود.