یعنی چه
«ارحمنا» یک عبارت دعایی و عبادتی عربی است که از فعل امر «ارحم» (رحم کن) و ضمیر متصل «نا» (ما / به ما) تشکیل شده است. این واژه در بافتار نیایش، به معنای طلب بخشش، مهربانی و لطف الهی از جانب پروردگار است و به عنوان نماد توبه، تسلیم و امید به رحمت خدا شناخته میشود.
تنزيل وتلفظ
تلفظ صحیح این واژه با کسره روی همزه ابتدا و سکون روی راء و حاء به صورت «اِرحَمنا» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این پرسش برای عبارت «به ما رحم کن» واژه ۶ حرفی «ارحمنا» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم عبادتی و التماسی از عباراتی مانند Have mercy on us استفاده میشود.
به عربی
این واژه در اصل خود عربی است و در دعاها به صورت ارحمنا یا ارحم بنا برای طلب رحمت به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای بیان مفهوم «به ما رحم کن»، از ترکیب معنایی Bize merhamet et استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این عبارت دعایی به زبان فارسی شامل مفاهیمی چون «بر ما ببخشای»، «به ما شفقت کن» و «ما را مورد رحمت خود قرار ده» میباشد.
در قرآن
این کلمه با همین ساختار صرفی دقیقاً ۴ بار در قرآن کریم در بافتار تضرع و دعا آمده است: سوره بقره آیه ۲۸۶ (وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا)، سوره اعراف آیه ۲۳ (وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا)، سوره اعراف آیه ۱۵۵ (فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا)، و سوره مؤمنون آیه ۱۰۹ (رَبَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا).
جمعبندی و توضیح کامل ارحمنا
واژه «ارحمنا» یک عبارت عبادتی و نیایشی از ریشه ثلاثی مجرد (ر ح م) است که از زبان عربی وارد ادبیات و فرهنگ دینی فارسیزبانان شده است. این واژه در اصل یک فعل امر به همراه ضمیر متصل است، اما در بافتار ارتباط با خداوند، بار دستوری ندارد؛ بلکه نمادی از التماس، توبه، تسلیم و امید بندگان به لطف و پناه الهی به شمار میرود.
این عبارت در چهار آیه از قرآن کریم (از جمله آیات مشهور انتهای سوره بقره و دعای آدم و حوا در سوره اعراف) عینا تکرار شده و همواره با طلب مغفرت و آمرزش همراه است. در زبان فارسی، این کلمه در متون کهن و اشعار مذهبی به عنوان آرایه یا تضمین دعایی کاربرد فراوان دارد.