یعنی چه
خرده زمرد به ذرات، خاکه یا قطعات بسیار کوچکی گفته میشود که معمولاً در فرآیند تراشکاری و استخراج زمرد خام باقی میمانند. این ترکیب تخصصی در گوهرشناسی به عنوان ضایعات ارزشمند یا سنگهای ریز تزیینی کاربرد دارد.
تلفظ
این واژه مرکب به صورت [خُرْ دِ زُ مُ رُّ د] (xorde-ye zomorrod) خوانده میشود که شامل واژهٔ فارسی «خرده» و واژهٔ دخیل «زمرد» است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع برای عبارت «ریزه یا خاکه سنگ سبز گرانبها»، کلمهٔ «خرده زمرد» با ۸ حرف پاسخ دقیق است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای قطعات کوچک از واژه chips یا fragments و برای پودر و خاکه حاصل از تراش آن از واژه dust استفاده میشود.
به عربی
در متنهای عربی حوزه جواهرشناسی، به قطعات ریز آن «شظایا» یا «فتات» و به گرد حاصل از آن «غبار الزمرد» میگویند.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و متون کهن لغتنامهای، از این ترکیب با مترادفهایی همچون «خاکه زمرد» یا «ریزه زمرد» یاد شده است که واژگانی کاملاً پارسی و روان هستند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی، خرده زمرد استعارهای برای سبزههای تازه رسته و درخشان نوخاسته در طبیعت است. این ترکیب در مفاهیم فرهنگی نمادی از ثروت پنهان در جزئیات و چیزهای کوچک اما بسیار ارزشمند به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل خرده زمرد
خرده زمرد ترکیبی وصفی-اضافی در زبان فارسی است که به ذرات، پودر و قطعات مینیاتوری باقیمانده از تراش سنگ گرانبها و سبزرنگ زمرد اطلاق میشود. این واژه در حوزه گوهرشناسی و جواهرسازی کاربرد کاربردی و صنعتی دارد و به ضایعات گرانقیمت کارگاههای تراشکاری اشاره میکند که گاهی در ساخت زیورآلات رزینی یا هنرهای تزیینی خاص استفاده میشود.
در ادبیات فارسی و لغتنامههای معتبری چون دهخدا، این ترکیب با واژگانی نظیر خاکه زمرد مترادف دانسته شده و شاعران از آن برای تصویرسازیهای ظریف، مانند توصیف شبنم روی گلبرگها یا سبزههای ریز بهاری استفاده کردهاند. از نظر ریشهشناسی، بخش اول آن کاملاً پارسی و بخش دوم ریشهای کهن در زبانهای یونانی و سامی دارد.