یعنی چه
واژه «بالسنه» از زبان عربی وارد شده و بسته به ریشهاش دو معنی دارد: یکی «با زبانها» (ترکیب بِـ + الألسنة جمع لسان) و دیگری «به وسیله سنت» (ترکیب بِـ + السُّنَّة به معنی روش و احادیث).
تلفظ
در حالت اول به صورت «بِالأَلسِنِه» (bela'lsineh) یا «بِالسِّنه» و در حالت دوم به صورت «بِالسُّنَّه» (bessunnah) تلفظ میشود.
در جدول
این کلمه در جدولها معمولاً به عنوان پاسخی ۶ حرفی برای مفاهیمی چون «با زبانها» یا «بر پایه سنت» مطرح میشود.
به انگلیسی
معادل انگلیسی واژه کاملاً وابسته به کاربرد آن در متن است و به دو شکل ترجمه میشود.
به عربی
این واژه ریشه اصیل عربی دارد و ساختار آن در متون دینی و فقهی مشهود است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی نیز با توجه به ریشه، معادلهای متمایزی برای آن وجود دارد.
به فارسی
در برگردان دقیق فارسی، میتوان آن را «زباناً» یا «به وسیله زبانها» (در عباراتی چون افواه و السنه) و یا «بر پایه سنت» معنا کرد.
در قرآن
خود کلمه «بالسنه» دقیقاً با این رسمالخط در قرآن نیست، اما مشتقات آن نظیر «بِأَلْسِنَتِهِمْ» (با زبانهایشان) در آیه ۱۱ سوره فتح و «بِأَلْسِنَةٍ» در آیه ۴۶ سوره نساء دیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بالسنه
واژه «بالسنه» یک اصطلاح ترکیبی عربی است که وارد ادبیات فارسی و اسلامی شده است. این کلمه دو وجه معنایی کاملاً متمایز دارد؛ در وجه اول، ترکیبی از حرف جر «بـ» و واژه «الألسنة» (جمع لسان) است که به معنای «با زبانها» یا «به وسیله زبانها و گویشها» به کار میرود و در ترکیبهای فارسی مانند «در افواه و السنه» کاربرد دارد.
در وجه دوم، این کلمه ترکیبی از «بـ» و «السُّنَّة» است که در متون فقهی، کلامی و دینی معنای «به وسیله سنت» یا «بر پایه روش و احادیث نبوی» را افاده میکند و در برابر اصطلاحاتی مانند «بالقرآن» قرار میگیرد.
بنابراین برای درک دقیق این کلمه ۶ حرفی، باید به سیاق متن و اعرابگذاری آن توجه داشت تا مشخص شود منظور گوینده زبان و گفتار است یا سنت و طریقه دینی.