یعنی چه
مرمتناپذیر به ویژگی یا وضعیتی اطلاق میشود که در آن میزان تخریب، آسیب یا جراحت به قدری عمیق و گسترده است که امکان بازگرداندن آن به حالت اولیه یا سالم وجود ندارد. این واژه در هر دو مفهوم مادی (مانند بناهای تاریخی تخریب شده) و معنوی (مانند روابط انسانی آسیبدیده) کاربرد دارد.
تلفظ
تلفظ واژه به صورت مَرَمَّتناپذیر است که از دو بخش «مرمت» (با تشدید روی میم دوم) و پسوند نفی «ناپذیر» تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند تعمیرناپذیر، ترمیمناپذیر یا چارهناپذیر به عنوان هممعنی مرمتناپذیر به کار میروند. واژه مرمت ناپذیر دقیقاً ۱۰ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Irreparable دقیقترین معادل برای صدمات و خسارتهای مرمتناپذیر است. همچنین اصطلاح Beyond repair برای اشیای مکانیکی یا ساختارهایی که دیگر کارایی ندارند استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای اصیل و متداول فارسی این واژه شامل کلماتی چون تعمیرناپذیر و ترمیمناپذیر است. متضادهای آن نیز شامل مرمتپذیر، قابل تعمیر و اصلاحپذیر میشود. این کلمه صفت مرکب ساختگی از ریشه عربی (ر م م) و پسوند فارسی است.
در قرآن
خود واژه «مرمتناپذیر» در قرآن ذکر نشده است؛ اما واژه همریشه آن یعنی «رَمِیم» به معنی استخوان پوسیده و متلاشیشده که در ظاهر قابل بازسازی نیست، در آیه ۷۸ سوره یس آمده است: «مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ».
نماد چیست
در ادبیات، روانشناسی و هنر، مفهوم مرمتناپذیر معمولاً با نمادهایی چون «آینهٔ بشکسته و هزارتکه» یا «ظرف سفالی پودر شده» تجلی مییابد؛ نشانهای از وضعیتی که ساختار اولیه آن دیگر به هیچ وجه منسجم و یکپارچه نخواهد شد و قطع امید کامل از اصلاح وضعیت را تداعی میکند.
جمعبندی و توضیح کامل مرمت ناپذیر
واژه «مرمتناپذیر» یک صفت مرکب (فارسی-عربی) است که از ترکیب واژه عربی مَرَمَّة (به معنی تعمیر و اصلاح از ریشه ر-م-م) و پسوند نفی فارسی «ناپذیر» ساخته شده است. این کلمه به هر چیزی اشاره دارد که شدت آسیب یا ویرانی در آن به حدی بالا است که امکان بازسازی، مداوا یا بازگرداندن آن به شکل اولیه وجود ندارد.
از نظر کاربردی، این واژه هم در ابعاد مادی مانند بناهای باستانیِ کاملاً تخریبشده یا قطعات مکانیکیِ متلاشیشده کاربرد دارد و هم در مفاهیم استعاری و معنوی نظیر روابط انسانیِ گسسته، اعتمادِ از دست رفته یا صدمات روحی عمیق به کار میرود که به هیچ وجه چارهپذیر و قابل جبران نیستند.