یعنی چه
دستغاله (یا دستقاله/دستکاله) ابزاری سنتی در کشاورزی است که ساختاری شبیه به داس کوچک دارد و کشاورزان از آن برای هرس کردن، بریدن یونجه، علف یا درو کردن گیاهان استفاده میکنند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت دَستغاله (dast-gāle) یا در برخی گویشهای محلی مانند قزوینی به صورت «دسغاله» تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحانی است که به دنبال ابزار درو، داس سنتی یا علفبر ۷ حرفی هستند.
به انگلیسی
معادل دقیق این واژه در زبان انگلیسی ابزارهای برنده کشاورزی مانند Sickle است. برخی مترجمهای خودکار آن را به اشتباه صنایع دستی (Handicrafts) ترجمه میکنند که کاملاً نادرست است.
به عربی
در زبان عربی به ابزارهای خمیده و تیز مخصوص درو و بریدن گیاهان «منجل» گفته میشود که دقیقترین معادل برای دستغاله است.
به فارسی
در واژهگزینی و لغتنامههای کهن فارسی از جمله دهخدا، این واژه هممعنی با داس، دستکاله، دستقاله، داسغاله و دستره آمده است که همگی به یک خانواده از ابزارهای برنده کشاورزی اشاره دارند.
در قرآن
واژه دستغاله یک واژه کاملاً اصیل و بومی فارسی است و ریشه عربی ندارد، به همین دلیل در متن قرآن کریم یا واژگان قرآنی وجود ندارد.
نماد چیست
این واژه به طور اختصاصی نماد مستقل ادبی نیست، اما به عنوان نوعی داس، در فرهنگ عامه و ادبیات نمادی از کار سخت روی زمین، فصل برداشت محصول، کشاورزی و تغییرات طبیعت در پاییز به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل دستغاله
واژه «دستغاله» (که به صورتهای دستکاله، دستقاله و داسغاله نیز در منابع ثبت شده) یک واژه اصیل و بومی فارسی با ریشه کشاورزی است. این کلمه از ترکیب «دست» (یا تغییر یافته «داس») به همراه پسوند «کاله/گاله» به معنی ابزار یا شیء خمیده ساخته شده است و در لغتنامههای معتبری مانند دهخدا به آن اشاره شده است.
از نظر کاربردی، دستغاله به یک ابزار آهنی، تیز و هلالشکل با دستهای کوتاه و چوبی اطلاق میشود که کشاورزان از قدیم برای بریدن علف، یونجه، هرس کردن شاخههای کوچک و درو کردن دستی محصولات از آن استفاده میکردهاند. این واژه در برخی لهجههای محلی ایران مانند لهجه قزوینی به صورت «دسغاله» نیز رواج دارد.
در مجموع، این واژه نمونهای از ابزارهای سنتی زیستبوم ایران است که گرچه امروز با صنعتی شدن کشاورزی کاربرد کمتری دارد، اما اصالت لغوی خود را در ادبیات کهن و لغتنامهها حفظ کرده و در حل جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک واژه اصیل ۷ حرفی کاربرد دارد.