یعنی چه
منتگذارنده به کسی گفته میشود که کار نیکی را که در حق دیگری انجام داده است، مدام به یاد او میآورد و به رخش میکشد تا او را شرمنده، مدیون یا تحقیر کند. این رفتار ارزش اخلاقی و معنوی عمل خیر را به کلی از بین میبرد.
تلفظ
این واژه از دو بخش مِنت (واژه عربی از ریشه م ن ن) و گذارنده (صفت فاعلی از مصدر فارسی گذاردن) تشکیل شده و به صورت [مَن-نَت گُ-ذا-رَن-دِه] تلفظ میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، عبارت منت گذارنده دقیقاً دارای ۱۰ حرف است. معادلهای دیگر آن مانند منان (۴ حرف) یا منت گذار (۸ حرف) نیز بسته به تعداد خانههای جدول کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Obliger به معنی کسی است که مایل است دیگران را زیر دین خود ببرد، اما اصطلاح رایج برای به رخ کشیدن کار خوب، عبارت Someone who rubs in a favor است.
به عربی
در زبان عربی، صفت مبالغه مَنّان از ریشه م ن ن به معنای کسی است که بسیار نعمت میدهد اما در بافت اخلاقی و منفی به معنای کسی است که احسان خود را به رخ میکشد.
در قرآن
در قرآن کریم، عمل منتگذاری به شدت نهی شده است. در آیه ۲۶۴ سوره بقره آمده است: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِکُم بِالْمَنِّ وَالْأَذَیٰ» که مؤمنان را از باطل کردن بخششها با منت و آزار برحذر میدارد.
نماد چیست
در ادبیات اخلاقی و عرفانی، منتگذارنده نماد احسان ناخالص و آلوده به خودبزرگبینی است. این مفهوم نشاندهنده رفتاری است که زیبایی کار خیر را با ایجاد احساس تحقیر در دیگران نابود میکند.
جمعبندی و توضیح کامل منت گذارنده
واژه منتگذارنده صفت فاعلی ترکیبی در زبان فارسی است که از ترکیب واژه عربی منت و پسوند فاعلی گذارنده ساخته شده است. این اصطلاح در فرهنگ عامه و اخلاق اجتماعی به فردی اطلاق میشود که پس از انجام یک کار نیک یا اعطای کمک به دیگری، آن را مدام یادآوری میکند. هدف از این کار معمولاً ایجاد حس دینداری، شرمندگی یا تسلط بر فرد گیرنده کمک است.
در دیدگاههای مذهبی و بهویژه در قرآن کریم، این صفت به شدت مذموم شناخته شده است؛ چرا که ارزش معنوی و انسانی انفاق و احسان را به کلی نابود میسازد. از منظر اخلاقی، کار خیر زمانی ارزش حقیقی دارد که خالصانه، بیمنّت و همراه با حفظ کرامت انسانی طرف مقابل انجام شود.
در ادبیات و فرهنگ ایرانی نیز منتگذاری به عنوان آفت بخشش معرفی میشود. تقابل میان کرم خالصانه و احسان منتآمیز همواره از موضوعات مورد توجه شاعران و عارفان بوده است، به طوری که فرد منتگذار را نمادی از خودخواهی و نیکی آلوده به تحقیر میدانند.