یعنی چه
این کلمه دو وجه دارد: در وجه اول ترکیب قرآنی «تأویل + ه» به معنای تعبیر، حقیقت، عاقبت و باطن یک امر است. در وجه دوم، واژهای مستقل، بسیار کهن و کمکاربرد در برخی لغتنامههای قدیمی به معنی نوعی گیاه است.
تلفظ
در اصطلاح قرآنی به صورت «تَأْوِيلِهِ» با همزه ساکن و کسر لام تلفظ میشود که به ضمیر متصل ختم میگردد. در معنای مستقل لغوی به صورت «تاوِیله» تلفظ شده است.
در جدول
در جداول کلمات متقاطع، پاسخ این مدخل دقیقاً «تاویله» با ۶ حرف است و بسته به طراح جدول میتواند به عنوان تعبیر خواب یا نوعی گیاه قدیمی مد نظر باشد.
به انگلیسی
برای وجه قرآنی کلمه، معادلهای دقیق انگلیسی شامل مفاهیمی چون تفسیر، تبیین باطن و عاقبت کار هستند. برای وجه دوم (گیاه) معادل استاندارد مشخصی ثبت نشده است.
به عربی
این واژه در اصل ساختار عربی دارد و از ریشه «أ و ل» به معنی بازگشت و رجوع گرفته شده است.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این ترکیب در متن آیات به صورت «تعبیر آن»، «سرانجام آن» یا «باطن و حقیقت آن» معنا میشود.
در قرآن
این ترکیب (تأویل + ضمیر ه) چندین بار در قرآن کریم استفاده شده است؛ از جمله در آیه ۷ سوره آلعمران («وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ»)، آیه ۵۳ سوره اعراف و آیه ۳۹ سوره یونس که همگی به معنای حقیقت، سرانجام و باطن امور هستند.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی، عرفانی و تفسیر، این واژه نماد گذار از پوسته و ظاهر الفاظ یا حوادث و دست یافتن به مغز، باطن و حقیقت نهایی هر چیز به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل تاویله
واژه «تاویله» دو کاربرد و وجه کاملاً متمایز دارد که باید از یکدیگر تفکیک شوند. وجه اول و رایج آن، یک ترکیب قرآنی متشکل از کلمه «تأویل» و ضمیر متصل «ه» است. این ترکیب در آیات متعددی از قرآن کریم به کار رفته و به معنای تعبیر (مانند تعبیر خواب)، سرانجام، عاقبت کار و حقیقت باطنی امور است که ریشه در واژه عربی «أ و ل» به معنی بازگشت دارد.
وجه دوم این کلمه، یک مدخل لغوی مستقل، بسیار کهن و نادر بر وزن «فاعیله» است که در برخی واژهنامههای قدیمی مانند منتهیالارب و لغتنامه دهخدا به عنوان نام نوعی گیاه ثبت شده است، اما جزئیات بیشتری درباره نوع این گیاه یا ریشه آن در دست نیست.
نکته حائز اهمیت این است که این واژه نباید با واژه عامیانه و رایج «طویله» (به معنی اصطبل) اشتباه شود. تاویله در جداول کلمات متقاطع کلمهای ۶ حرفی است که بسته به راهنمای جدول، به معنای قرآنی آن یا گیاهی کهن اشاره دارد.