یعنی چه
عبارت «شیعه جعفری» اصطلاحی تاریخی و فقهی است و به آن دسته از مسلمانان شیعه (دوازدهامامی) اطلاق میشود که در احکام، فقه و شریعت از آموزهها و روایات امام جعفر صادق (ع) پیروی میکنند. در دوران انتقال قدرت از امویان به عباسیان، ایشان فرصت علمی مناسبی برای تبیین و ساختارسازی فقه شیعه پیدا کردند و به همین دلیل این مکتب به نام ایشان شناخته میشود.
تلفظ
این عبارت از دو بخش «شیعه» (Ši’e) به معنای پیرو و «جعفری» (Ja’farī) منسوب به جعفر تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ دقیق برای پرسشهایی نظیر مذهب فقهی شیعیان دوازده امامی یا پیروان امام صادق (ع) در جدول، کلمه «شیعه جعفری» با ۹ حرف است.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و بینالمللی برای اشاره به این مذهب و پیروان آن از عبارات فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی که ریشه اصلی این واژگان است، اصطلاح الشیعة الجعفریة کاربرد رسمی دارد.
به فارسی
در زبان فارسی معادلهای دقیق و همارز آن شامل «شیعه دوازدهامامی»، «امامیه»، «اثناعشری» و «مذهب جعفری» است که همگی به یک جریان عقیدتی و فقهی واحد اشاره دارند.
در قرآن
ترکیب «شیعه جعفری» به صورت یکجا در قرآن وجود ندارد، زیرا این اصطلاح فقهی بعدها و در زمان امام ششم شکل گرفت. با این حال، خود واژه «شِیعَة» به معنی پیرو و همکیش چند بار در قرآن به کار رفته است؛ برای نمونه در آیه ۸۳ سوره صافات درباره حضرت ابراهیم میفرماید: «وَإِنَّ مِنْ شِیعَتِهِ لَإِبْرَاهِیمَ» (و بیگمان ابراهیم از پیروان او [نوح] بود).
نماد چیست
این مذهب دارای یک نماد تصویری یا لوگوی رسمی واحد نیست؛ اما در فرهنگ بصری و شعائر پیروان آن، المانهایی مانند نام مبارک امام علی (ع) و امام حسین (ع)، عبارتهای مذهبی شیعی، «ذوالفقار» (شمشیر منسوب به امام علی)، و «دست یا پنجه» (به نشانه پنجتن آلعبا) به عنوان نشانهای هویتی تشیع شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل شیعه جعفری
«شیعه جعفری» در اصطلاح تاریخی و مذهبی به پیروان فقه و مکتب شیعه دوازدهامامی (امامیه) گفته میشود. نامگذاری این مذهب به عنوان «جعفری» به دلیل انتساب آن به امام ششم شیعیان، حضرت جعفر بن محمد الصادق (ع) است. در دوران اواخر حکومت امویان و آغاز خلافت عباسیان که با سستی قدرت سیاسی وقت همراه بود، امام صادق (ع) توانستند با پایهگذاری یک حوزه علمی بزرگ، به تبیین، ساختارسازی و گسترش معارف، احکام و فقه شیعه بپردازند.
از نظر ساختار فقهی، فقه جعفری در مقابل مذاهب فقهی اهلسنت (مانند حنفی، شافعی، مالکی و حنبلی) و همچنین دیگر فرقههای تشیع (نظیر زیدیه و اسماعیلیه) قرار میگیرد و تکیه اصلی آن در استنباط احکام بر قرآن، سنت پیامبر (ص) و روایات ائمه اطهار است. امروزه این مکتب فقهی، مبنای اصلی حقوقی و احکام دینی در کشورهای شیعهنشین مانند ایران و عراق محسوب میشود.