یعنی چه
«الطوطم» یا همان توتم، اصطلاحی در انسانشناسی است و به مظهر، نماد، جانور یا گیاه مقدسی اطلاق میشود که اعضای یک قبیله یا عشیره خود را با آن همخون میدانند و آن را روح حامی یا نگهبان معنوی طایفه خود به شمار میآورند.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی با ضمه طاء اول به صورت «الطُّوطَم» تلفظ میشود که همان تلفظ وامواژهٔ بینالمللی توتم همراه با الف و لام تعریف است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان نماد قبیله با شش حرف، کلمهٔ «الطوطم» و با چهار حرف واژهٔ «توتم» است.
به انگلیسی
این واژه در اواخر قرن هجدهم از زبانهای بومی آمریکای شمالی به زبان انگلیسی وارد شد.
به عربی
در زبان عربی معادل بومی دقیقی ندارد و عینا به صورت وامواژه به کار میرود؛ جمع آن را نیز در برخی متون «الطواطم» آوردهاند.
به ترکی
در زبان ترکی نیز این واژه به صورت یک اصطلاح بینالمللی و به همان شکل نگارشی غربی استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق و متداول این کلمه در زبان فارسی «توتم» یا اصطلاحاتی نظیر «نماد قبیلهای» و «مظهر حامی تبار» است.
در قرآن
واژهٔ «الطوطم» ریشهٔ عربی یا قرآنی ندارد و در هیچیک از آیات قرآن به کار نرفته است. مفسران گاهی در تحلیل مفاهیمی مانند بتپرستی یا شرک در دوران جاهلیت، به شباهتهای ساختاری آن با توتمپرستی اشاره کردهاند.
جمعبندی و توضیح کامل الطوطم
کلمهٔ «الطوطم» در واقع همان واژهٔ معروف و بینالمللی «توتم» (Totem) در مباحث انسانشناسی و مردمشناسی است که حرف تعریف «ال» عربی به ابتدای آن افزوده شده است. ریشهٔ اصلی این اصطلاح به زبان بومیان سرخپوست آمریکای شمالی (زبان اوتیبوه) بازمیگردد که در اصطلاح آنها به معنای «برادر و خواهر همخون من» یا «عشیره و تبار او» بوده است. این واژه فاقد ریشهٔ اصیل عربی یا قرآنی است.
در فرهنگهای بومی، توتمها معمولاً به صورت ستونهای چوبی بلند حکاکیشده تجسد مییابند که بر روی آنها تصاویر حیواناتی مانند عقاب، خرس یا گرگ به عنوان نیاکان اسطورهای قبیله تراشیده میشود. طوطم نماد همبستگی اجتماعی، اصالت تبار و حفاظت معنوی برای اعضای یک طایفه است و با مفهوم بتپرستی سنتی در ادیان ابراهیمی تفاوتهای ساختاری دارد.