یعنی چه
واژه خلها جمع کلمه «خُل» است که در فرهنگ عامه و محاوره فارسی به افراد سادهلوح، کمعقل یا کسانی که رفتارهای عجیب و دور از تدبیر دارند اطلاق میشود. این کلمه گاهی با لحن شوخی و گاهی به صورت خفتآمیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این واژه با ضمه روی حرف خا (خُ) و سکون روی حرف لام (ل) به همراه نشانه جمع «ها» است.
در جدول
پاسخ دقیق در جدول کلمات متقاطع برای این واژه ۴ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به میزان عامیانه بودن فضا از واژگان متعددی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فصیح و معاصر از مفاهیم جنون و حماقت برای معادلسازی این واژه استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه دلی و قاچیک دقیقترین معادلهای عامیانه و رسمی هستند.
به فارسی
در متون و لغتنامههای رسمی فارسی نظیر دهخدا، معین و عمید، معادلهایی چون فرومایگان، بیخردان و مبتلایان به سبکمغزی برای آن ذکر شده است.
در قرآن
واژه «خُل» با معنای عامیانه فارسی در قرآن وجود ندارد. ریشههای مشابهی مانند «خَلّ» به معنی سرکه یا «خِل» به معنی دوست (که جمع آن أخِلّاء است) در عربی وجود دارد که ارتباطی به واژه فارسی خلها ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل خل ها
واژه خلها حاصل ترکیب صفت عامیانه «خُل» به همراه نشانه جمع فارسی «ها» است. این کلمه در زبان روزمره و محاورهای مردم به معنی افراد کمعقل، شیرینعقل یا کسانی است که رفتارهایشان بر پایه منطق و خردمندی استوار نیست. لغتشناسان ریشه دقیق این کلمه را در این معنا نامشخص دانسته اند اما برخی احتمال دادهاند با واژه خل به معنی خاکسترِ آمیخته به آتش (که سست و بیثبات است) پیوند معنایی داشته باشد.
از نظر کاربرد، این واژه در فرهنگ لغات کلاسیک مانند دهخدا و معین به عنوان یک لفظ عامیانه ثبت شده و در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً با معادلهایی نظیر دیوانهها یا احمقها همپوشانی دارد. باید توجه داشت که این کلمه در متون کهن گاهی به ریشههای عربی مثل سرکه ارجاع دارد اما شکل جمع آن (خلها) صرفاً بار معنایی محاورهای فارسی را دلالت میکند.