یعنی چه
خصی البحر در لغتنامههای کهن و طب سنتی، به غدد کیسهای شکل واقع در زیر پوست شکم حیوان بیدستر (سگ آبی) اطلاق میشود که حاوی مادهای معطر و دارویی به نام کاستوریوم است. نامگذاری آن به دلیل شباهت ظاهری این غدد به خُصیه (بیضه) بوده است.
تلفظ
این عبارت به صورت ترکیب اضافی عربی تلفظ میشود؛ خَصِیّ (با فتح خا و صاد و تشدید یاء) به همراه الَبحْر (با فتح باء و سکون حاء).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح ۸ حرفی خودِ «خصی البحر» است و به عنوان معادل جند بیدستر یا دارویی سنتی شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به ماده استخراجشده از این غدد Castoreum و به خود غده Beaver castor میگویند.
به عربی
در متون طب سنتی عربی از معادلهای خصیة البحر و جندبادستر استفاده شده است.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج فارسی این اصطلاح، «جند بیدستر» یا «گند بیدستر» (اشاره به غده یا بیضه سگ آبی) است.
در قرآن
عبارت ترکیبی «خصی البحر» یا واژه «خصی» به هیچ شکلی در قرآن کریم به کار نرفته است؛ هرچند کلمه «بحر» به تنهایی بارها در آیات آمده است.
نماد چیست
در داروشناسی کهن و طب سنتی، این اصطلاح دارویی نماد و مظهر نیروبخشی، تقویت سیستم عصبی و به عنوان پادزهری قوی برای سموم به شمار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل خصی البحر
اصطلاح «خصی البحر» برخلاف ظاهر اولیه آن که ممکن است یک ترکیب وصفی یا استعاری به نظر برسد، یک نام علمی و دارویی کاملاً شناختهشده در طب سنتی و لغتنامههای کهن مانند دهخدا است. این واژه به غدد کیسهای شکل حیوان بیدستر (سگ آبی) اشاره دارد که حاوی ماده معطر و ارزشمند کاستوریوم است. علت این نامگذاری، شباهت ظاهری این غدد به بیضه بوده است.
در زبان فارسی این اصطلاح را بیشتر با نامهای «جند بیدستر» یا «گند بیدستر» میشناسند. این ترکیب در متون دینی مانند قرآن کریم جایگاهی ندارد و کاملاً یک واژه تخصصی در حوزه داروشناسی کهن، عطرشناسی و طب قرون وسطی است که برای درمان بیماریهای اعصاب و تقویت سیستم دفاعی بدن کاربرد داشته است.