یعنی چه
تیهوها جمع واژه «تیهو» است؛ پرندگانی کوچک، حلالگوشت و از راسته ماکیانسانان و تیره قرقاولان که شباهت زیادی به کبک دارند اما جثهشان کوچکتر است. این پرندگان پرهایی به رنگ خاکستری مایل به زرد با خالهای تیره دارند. در لغتنامههای کهن، این واژه به معنی غدیر و آبگیر در صحرا نیز آمده است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت تِیوها (tīhūhā) تلفظ میشود. ریشه مفرد آن یعنی تیهو در زبان پهلوی به صورت تیهوک (Tīhōk) تلفظ میشده است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این کلمه در جدول «تیهوها» با ۶ حرف است. از واژههای هممعنی و مرتبط دیگر در جدول میتوان به کبک انجیر، شیشو و فرفور اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به طور اختصاصی به این پرنده See-see partridge (با نام علمی Ammoperdix griseogularis) و به طور عمومی به خانواده آنها Grey Partridge میگویند.
به عربی
در زبان عربی واژه «تیهو» به صورت «طیهوج» یا «تیهوج» معرب (عربیسازی) شده است و شکل جمع آن را به صورت طیاهیج به کار میبرند.
به فارسی
در متون کهن و گویشهای اصیل زبان فارسی، برای این پرنده معادلها و نامهای دیگری نظیر «کبک انجیر»، «شیشو» و «فرفور» به کار رفته است. شکل مفرد آن در زبان پهلوی «تیهوک» بوده و در گویش اورامانی به صورت «تهو» ادا میشود.
در قرآن
خود واژه «تیهو» یا معرب آن در قرآن مجید ذکر نشده است؛ اما مفسران و لغتنویسان اسلامی در تفسیر واژه قرآنی «سَلْوَیٰ» (که به عنوان مائده آسمانی برای بنیاسرائیل فرستاده شد)، آن را به پرندگانی شبیه به بلدرچین یا تیهو و کبک تعبیر کردهاند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی (مانند اشعار سعدی و نظامی)، تیهو به دلیل جثه کوچک و ناتوانی در برابر پرندگان شکاری، نماد «ضعف، مظلومیت و صید آسان» در میان شاهین و باز است. همچنین در باورهای عامیانه، این پرنده نماد «قهر و حساسیت» است؛ چرا که معروف است اگر کسی به تخمهایش دست بزند، دیگر روی آنها نمینشیند.
جمعبندی و توضیح کامل تیهوها
واژه «تیهوها» جمع کلمه «تیهو» است که ریشهای کاملاً فارسی و اصیل دارد و در زبان پهلوی به صورت «تیهوک» به کار میرفته است. این واژه به گروهی از پرندگان کوچک، حلالگوشت و بسیار لذیذ از راسته ماکیانسانان اشاره دارد که جثهای کوچکتر از کبک دارند و زیستگاه اصلی آنها مناطق کوهستانی و دشتهاست. این واژه به قدری در فرهنگ منطقه جاافتاده که به زبان عربی نیز راه یافته و به صورت «طیهوج» عربیسازی شده است.
در قلمرو فرهنگ و ادبیات فارسی، تیهو جایگاه ویژهای دارد و شاعران بزرگ از آن به عنوان نمادی برای موجودات ضعیف، بیدفاع و صیدهای آسان در تقابل با پرندگان قدرتمندی چون باز و شاهین استفاده کردهاند. هرچند نام این پرنده به طور مستقیم در قرآن کریم نیامده، اما در تفاسیر مربوط به داستانهای قرآنی، به ویژه در جریان نزول مرغ بریان (سلوی) بر بنیاسرائیل، مفسران آن را معادل یا شبیه به پرنده سلوی دانستهاند.