یعنی چه
در اصطلاح تخصصی جامعهشناسی و انسانشناسی، به ساختار یا نظام خویشاوندی گفته میشود که در آن پیوندهای فامیلی، حقوق، تکالیف، موقعیت اجتماعی و ارث، به طور همزمان و مساوی از هر دو طرف مادری و پدری ردیابی و مشخص میشود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «تَبار» (tabār) به معنی دودمان و «دوسویه» (do-sūye) به معنی دوطرفه تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلماتی مانند تبار دوسویه (۱۰ حرف) یا تبار دوجانبه است.
به انگلیسی
در متون علمی و انسانشناسی غربی برای اشاره به این نظام از این واژگان استفاده میشود.
به عربی
در منابع عربی برای توصیف خویشاوندی متقارن از دو سمت والدین به کار میرود.
به فارسی
برابرهای فارسی مصوب یا هممعنی در متون تخصصی شامل تبار دوجانبه و خویشاوندی متقارن است. متضاد آن «تبار یکسویه» (شامل تبار پدری یا مادری محض) است.
در قرآن
این اصطلاح ترکیبی و جدید در متن قرآن وجود ندارد؛ با این حال، تکریم و ادای حقوق هر دو سوی پدر و مادر و بستگان آنها در آیات مربوط به ارحام و قوانین ارث به وضوح دیده میشود.
نماد چیست
این اصطلاح نماد گرافیکی واحدی ندارد، اما در متون تخصصی انسانشناسی، این ساختار را به کمک نمودارهای متقارنی نشان میدهند که در آن اشکال مربوط به مرد (مربع) و زن (دایره) در هر دو سمت به طور مساوی متصل هستند.
جمعبندی و توضیح کامل تبار دوسویه
واژهٔ «تبار دوسویه» یک اصطلاح تخصصی مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی در حوزههای جامعهشناسی، باستانشناسی و انسانشناسی است. این اصطلاح به نظام یا ساختاری در خویشاوندی اشاره دارد که در آن هویت، نسب، ارث و تعهدات اجتماعی فرد، بدون ترجیح دادن یکی از والدین، از هر دو طرف مادری و پدری به صورت همزمان و متوازن ردیابی میشود.
این مفهوم در مقابل «تبار یکسویه» قرار میگیرد که در آن نسب فقط از طریق خط پدری (پدرتباری) یا خط مادری (مادرتباری) منتقل میشود. اصطلاح تبار دوسویه با ارتقای نگاه علمی به ساختارهای سنتی و مدرن خانواده، تحلیل روابط فامیلی را در جوامع مختلف سادهتر میکند.