یعنی چه
«سلطان ظالم» ترکیب وصفی به معنای فرمانروا، پادشاه یا صاحبقدرتی است که به جای دادگری، به مردم خود ستم روا میدارد، قوانین را زیر پا میگذارد و حقوق دیگران را پایمال میکند.
تفلظ
این ترکیب از دو واژه عربی تشکیل شده و در زبان فارسی به صورت «سُلطانِ ظالِم» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت بر اساس تعداد حروف، خود «سلطان ظالم» (۹ حرف) یا معادلهایی چون «حاکم جائر» و «ستمشاه» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی چون Tyrant به معنای حاکم مستبد و کلماتی نظیر Oppressive یا Despotic برای توصیف حاکمان ظالم به کار میروند.
به عربی
در زبان و ادبیات عرب، از این مفهوم بیشتر با تعابیری همچون «السلطان الجائر» یا «الحاکم الجائر» یاد میشود که واژه جائر دقیقاً به معنای ستمگر و متجاوز از حق است.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی این ترکیب شامل پادشاه ستمگر، فرمانروای بیدادگر، حاکم مستبد و در ادبیات حماسی تعابیری مانند ستمشاه و طاغوت است.
در قرآن
عین ترکیب «سلطان ظالم» در قرآن نیامده است؛ چرا که واژه سلطان در قرآن بیشتر به معنی «حجت، دلیل یا قدرت تسلط» است. با این حال، مفهوم آن در قالب نکوهش ستمکاران و فرجام حاکمان طاغوتی مانند فرعون و نمرود و آیه «ونولی بعض الظالمین بعضاً» کاملاً تبیین شده است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، سلطان ظالم نماد استبداد سیاسی، فساد قدرت، تاریکی و جهل است. در اساطیر با شخصیت «ضحاک ماربهدوش» و در حکایاتی مانند کلیله و دمنه با حیواناتی چون شیر درنده یا گرگ تصویر میشود.
جمعبندی و توضیح کامل سلطان ظالم
عبارت «سلطان ظالم» یک ترکیب وصفی پرکاربرد در ادبیات سیاسی، دینی و اجتماعی جهان اسلام و ایران است. این واژه اشاره به زمامداران و پادشاهانی دارد که به جای تکیه بر عدالت و دادگری، با استفاده از قدرت و تسلط خود به حقوق مردم تجاوز کرده و بیدادگری را پیشه خود میسازند. هر دو جزء این کلمه ریشه عربی دارند؛ «سلطان» از ریشه سلط به معنی چیرگی و «ظالم» از ریشه ظلم به معنی قرار دادن چیزی در غیر جایگاه حق خود است.
در متون روایی و ادعیه اسلامی، این ترکیب بارها برای هشدار درباره عواقب شوم ستم حاکمان بر بقای جامعه آمده و در پناهجویی از شر آنان عباراتی نظیر «من شر کل سلطان ظالم» دیده میشود. در فرهنگ عامه و ادبیات حماسی ایران نیز این مفهوم با نمادهایی چون ضحاک، اژدها و تاریکی پیوند خورده و همواره به عنوان نقطه مقابل پادشاهی عادل و دادگر مطرح بوده است.