یعنی چه
این عبارت به معنای تحتاللفظی «خیر در دست توست» میباشد. در مفهوم تفسیری و توحیدی، بیانگر این است که منشأ تمام نعمتها، زیباییها و خوبیهای جهان ذات پاک الهی است و هیچ خیری بدون اراده او به کسی نمیرسد.
تلفظ
صورت صحیح و عربی این عبارت «بِیَدِکَ الْخَیْرُ» است که در زبان عامیانه یا متون قدیمی گاهی به صورت سرهم یا با رسمالخط فارسی «به یدک الخیر» نگاشته میشود.
در جدول
پاسخ متداول در جدولهای کلمات متقاطع برای عبارت قرآنی «خیر در دست توست»، واژه ۱۰ حرفی «به یدک الخیر» است.
به انگلیسی
ترجمههای رایج این عبارت در زبان انگلیسی بر مالکیت خداوند بر تمام نیکیها و قدرت مطلق او تأکید دارند.
به عربی
اصل این عبارت عربی و برگرفته از متن صریح قرآن کریم است. در عبارات مشابه نیز به صورت «مصدر الخیر» یا «مالک الخیر» بیان میشود.
به ترکی
در ترجمههای ترکی استانبولی قرآن کریم، این بخش از آیه معمولاً به معنی قرار داشتن تمام خیرها در دست الهی برگردانده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این عبارت شامل تعابیری همچون «خیر محض»، «منشأ برکت»، «سرچشمه نیکیها» و جملهٔ «هرچه خوبی است در دست توست» میباشد.
در قرآن
این عبارت فراز درخشانی از آیه ۲۶ سوره آلعمران است: «قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ» که در قالب دعا بر توحید افعالی و قدرت مطلق خدا تأکید میکند.
جمعبندی و توضیح کامل به یدک الخیر
عبارت «به یدک الخیر» در واقع شکل فارسینویسی شده و عرفی از عبارت قرآنی «بِیَدِکَ الْخَيْرُ» است. این عبارت مأخوذ از آیه ۲۶ سوره مبارکه آلعمران (معروف به آیه ملک) بوده و به معنای آن است که تمام نیکیها، برکات، عزت و مقدرات خیر تنها در دست، قدرت و اراده خداوند متعال قرار دارد.
در فرهنگ اسلامی و عرفانی، این فراز نماد بارز توحید افعالی، امید به لطف الهی و تسلیم بودن در برابر حکمت خداست. مفسران اشاره میکنند که ذکر صفت «خیر» به تنهایی و عدم ذکر «شر»، به این دلیل است که ذات الهی خیر محض بوده و حتی سختیها و تذلیلها نیز در نظام کلی جهان به خیر سرانجام میرسند.
این اصطلاح در ادبیات دینی و حتی مسابقات و جدولهای کلمات متقاطع فارسی کاربرد زیادی دارد و برای پاسخ به فیلدهای ۱۰ حرفی با مفهوم «نیکی در دست خداست» مورد استفاده قرار میگیرد.